مسئولیت بینالمللی جمعی دول دارای تسلیحات هستهای ناشی از ترک فعل: واکاوی آورده 2001 کمیسیون حقوق بینالملل و ان.پی.تی
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق بین الملل دانشکده حقوق دانشگاه قم، قم، ایران
doi
10.22080/lps.2022.23813.1355چکیده
به موجب ان پی تی، کشورهای دارای تسلیحات هستهای، تعهد بینالمللی دارند که برای انتقال دانش و فناوری هستهای با کشورهای فاقد تسلیحات هستهای همکاری کنند. هدف جستار حاضر این است تا به مسئولیت بینالمللی جمعی دول دارای تسلیحات هستهای ناشی از ترک فعل بپردازد و به این منظور، بر مجموعه مواد 2001 کمیسیون حقوق بینالملل سازمان ملل متحد در زمینه مسئولیت بینالمللی دولت-ها بابت عمل متخلفانه بینالمللی و معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای نظر دوخته است تا با پرداختن به تعهدات اولیه و ثانویه، بشود نگاهی جامعتر بر موضوع داشت. به فراخور موضوع، روش گردآوری اطلاعات، کتابخانهای و به صورت استفاده از اسناد، کتابها، مقالات معتبر و تارنماهای مرتبط با موضوع است. سطور حاضر، از رهگذر واکاوی آورده 2001 کمیسیون حقوق بینالملل به عنوان نهاد علمی تدوین و توسعه تدریجی حقوق بینالملل و معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای، یافته است که دول دارای تسلیحات هستهای، در مقابل تعهدات زیاد دیگر کشورهای عضو ان پی تی، تعهدات معدودی دارند که تعهد ایجابی در خصوص انتقال دانش و فناوری هستهای در آن زمره است و آن را به گونهای جمعی و مستمر نقض کردهاند. تحقق عمل متخلفانه بینالمللی کشورهای دارای تسلیحات هستهای، به ان پی تی محدود نشده است و برخی نظیر ایالات متحده آمریکا در دیگر اسناد، نظیر برجام، نیز این اقدام خود را ادامه دادهاند. نقض مطروحه میتواند موجب اختتام یا تعلیق اجرای تعهد مطروحه گردد. جمعی و مستمر بودن این عمل متخلفانه بینالمللی، بر پیامد مسئولیت بینالمللی اثرگذار است و اقتضا دارد تا افزون بر توقف و تضمین عدم تکرار عمل متخلفانه بینالمللی، تا حد امکان، وضع به حال سابق، اعاده گردد و خسارات مادی و معنوی جبران شوند.
