فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهینه کردن مصرف کودها در مراحل مختلف رشد، متناسب با گونه­های گیاهی و نیازهای تغذیه­ای، نقش مؤثری در افزایش عملکرد محصولات و کاهش مصرف کود ایفا می­کند. تحقق این هدف مستلزم وجود استانداردهای جامع مبتنی بر شناخت اثرات متقابل عناصر غذایی مورد نیاز گیاه است. در این پژوهش، داده­های مربوط به غلظت عناصر غذایی و عملکرد ریشه در 170 مزرعه چغندر قند واقع در شمال استان خوزستان استخراج و با استفاده از سه مدل PCA1، CND-clr2 و CND-ilr3 با پشتیبانی روش تحلیل داده‌های ترکیبی (CDA) مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت. غلظت­های بحرانی و محدوده بسندگی عناصر غذایی مشتق یافته از نرم­های استاندارد CND-clr تعیین شد، سپس شاخص‌های عناصر غذایی با دو رویکرد حد پایین -حد بالا 4 (LL- LU) و رویکرد حداقل-حداکثر 5 (LMi-LMa)، در تعدادی از مزارع مورد مقایسه و اعتبار سنجی قرار گرفتند. همچنین با استفاده از نرم­های استاندارد CND-ilr، تعدادی مزارع از نظر تشخیص تعادل­های عناصر غذایی و اثرات سینرژیستی و آنتاگونیستی مورد ارزیابی و اعتبار سنجی قرار گرفتند. نتایج نشان داد که روش PCA قادر به الویت­بندی همبستگی بین عناصر غذایی و عملکرد ریشه چغندر قند است، ولی فاقد نرم­های استاندارد برای ارزیابی در مقیاس خرد (کرت، مزرعه و باغ) است؛ بنابراین، روش PCA برای ارزیابی‌های کلان وضعیت عناصر غذایی یک منطقه‌ی کشاورزی با تعداد داده­های بالا کاربرد دارد. نتایج مقایسه­ها نشان داد که روش­های CND-clr و CND-ilr، به­دلیل داشتن نرم­های استاندارد معتبر، توانایی ارزیابی وضعیت تغذیه گیاهان را در هر دو مقیاس خرد و کلان دارا است.