طراحی الگوی توسعۀ مدیریت منابع انسانی پارک‌‌های علم وفناوری دانشگاه‌‌های شهر تهران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

2 استادیار گروه سیاست‌گذاری علم‌وفناوری، پژوهشکده مطالعات بنیادین علم‌وفناوری، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

3 دانشیار، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.

4 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم تربیتی و روان‌شناسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.22034/jhrs.2026.565704.2528
چکیده

زمینه و هدف: توسعۀ مدیریت منابع انسانی دغدغۀ اصلی جامعه و مدیران سازمان‌های پویای امروزی است. این پژوهش به طراحی الگویی برای توسعۀ مدیریت منابع انسانی پارک‌های علم‌وفناوری دانشگاه‌های شهر تهران پرداخته است. روش: این پژوهش با بهره‌گیری از روش کیفی و بر اساس تحیلی داده‌بنیاد نظام‌مند اجرا شد. مشارکت‌کنندگان آن، خبرگان و صاحب‌نظران حوزۀ مدیریت منابع انسانی پارک‌های علمی و فناوری دانشگاهی بودند که به‌طور هدفمند انتخاب شدند و پس از ۱۲ مصاحبۀ عمیق، اشباع نظری حاصل شد. داده‌های پژوهش در محیط نرم‌افزار مکس‌کیودا کدگذاری و تحلیل شدند. یافته‌ها: مقولۀ محوری، فرهنگ سازمانی ویژۀ پارک‌ها مبتنی بر آموزش و ارتباط تعریف شد. شرایط علی در قالب مؤلفه‌های موانع ساختاری و اداری، موانع اقتصادی و منابع مالی، چالش‌های مدیریت منابع انسانی، چالش‌های فرهنگی و اجتماعی و مشکلات فرایندی و دانشی دسته‌بندی شدند. راهبردها نیز در قالب مقوله‌های ترویج آموزش، ترویج ایده‌پردازی و خلاقیت، تقویت ارتباطات، تدوین الگوها و فرایندها، انگیزه‌افزایی مادی ـ روانی، افزایش استقلال پارک‌ها و بهبود وضعیت مالی پارک‌ها شناسایی شد. در نهایت، پیامدها به مقوله‌های توسعۀ منابع انسانی، ارتقای بهره‌وری، توانمندسازی کارکنان و توانمندسازی مدیریت دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: الگوی جامع و بومی توسعۀ مدیریت منابع انسانی ارائه‌شده در این پژوهش، با توجه به ویژگی‌های خاص پارک‌های علم‌وفناوری دانشگاهی، تعامل پیچیده بین عوامل درونی و بیرونی را مدنظر قرار داده و نقش محوری فرهنگ سازمانی را برجسته کرده است. به‌کارگیری این الگو در سطوح راهبردی، عملیاتی و سیاست‌گذاری، می‌تواند موجب ارتقای کارایی منابع انسانی، افزایش نوآوری و تحقق اهداف توسعه‌ای پارک‌ها شود. توجه به موانع ساختاری و مالی، تقویت همکاری‌های بین‌دانشگاهی با بخش خصوصی، حمایت دولت و اجرای راهبردهای آموزشی و انگیزشی، بستر لازم برای توسعۀ پایدار و موفقیت پارک‌های علم‌وفناوری دانشگاهی را فراهم می‌آورد.

کلیدواژه‌ها