روابط ساختاری فعالیت سیستم‌های مغزی رفتاری، راهبردهای فرایندی نظم‌جویی هیجان و رفتارهای پرخطر

نویسندگان

1 دانشیار، گروه روان‌شناسی بالینی، دانشکده روان‌شناسی و علوم تربیتی، دانشگاه خوارزمی. تهران. ایران.

2 کارشناسی ارشد روان‌شناسی بالینی، دانشگاه آزاد اسلامی زنجان. روان‌شناس بهزیستی شهر زنجان. زنجان. ایران.

doi
چکیده

مقدمه: رفتارهای پرخطر یکی از دلایل مهم مرگ‌ومیر در دوره نوجوانی است. هدف پژوهش حاضر بررسی الگوی روابط ساختاری فعالیت سیستم­های مغزی رفتاری، راهبردهای فرایندی نظم­جویی هیجان و رفتارهای پرخطر بود. روش: 410 نفر (210 دختر و 200 نفر پسر) از دانش­آموزان شهر کرج با استفاده از نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله­ای انتخاب شدند و توسط پرسشنامه رفتارهای پرخطر نوجوانان، مقیاس‌ پنج عاملی جکسون و پرسشنامه نظم­جویی هیجان مورد ارزیابی قرار گرفتند. پس از گردآوری داده‌ها نرم‌افزارهای Lisrel و SPSS برای تحلیل داده‌ها استفاده شد. یافته­ها: یافته‌ها نشان که سیستم بازداری رفتاری (BIS)، سیستم فعال‌ساز رفتاری (BAS) و مؤلفه‌های سیستم ستیز/گریز/انجماد (FFFS) تأثیر مستقیم بر رفتارهای پرخطر دارد. علاوه بر این، ارزیابی مجدد تجارب هیجانی با تعدیل اثر فعالیت سیستم­های مغزی رفتاری در رفتارهای پرخطر نوجوانان نقش میانجی­گر کاهشی دارد، درحالی­که فرونشانی تجارب هیجانی با تعدیل فعالیت سیستم­های مغزی رفتاری در رفتارهای پرخطر نوجوانان نقش میانجی­گر مستقیم دارد. نتیجه­گیری: به‌طور کلی یافته‌های پژوهش حاضر از نقش پایه­های زیستی شخصیت و راهبردهای نظم­جویی هیجان در بروز رفتارهای پرخطر حمایت می­کند.