سناریوپردازی پیشرانهای جذب استعداد در سازمانهای نظامی بهکمک ترکیب تحلیل مضمون و نگاشت شناختی فازی
نویسندگان
1 استاد مهندسی فناوری اطلاعات، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.
2 پژوهشگر پسادکتری، دانشگاه تربیت مدرس و دانشیار، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه فرماندهی و ستاد آجا، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2025.491052.2330چکیده
زمینه و هدف: در عصر حاضر، سازمانهای نظامی، هم برای پُر کردن نقشهای سُنتی و هم برای رهبری صحنۀ عملیاتهای فناوریمحور، دفاع سایبری، مشترک و شبکهای، به نیروهای مُستعد نیاز دارند. در این شرایط، ایجاد محیط انگیزاننده برای جذب مستعدان، به امری ضروری تبدیل شده است. بر این اساس، پژوهش حاضر با هدف شناسایی پیشرانهای جذب مستعدان و ترسیم سناریوهای محتمل در سازمانهای نظامی انجام شده است.روش: این پژوهش از نوع توسعهای ـ کاربردی است که بهروش توصیفی ـ علّی انجام شده است. دادهها بهروش کتابخانهای ـ میدانی گردآوری شدند و از روششناسی ترکیبی تحلیل مضمون و نگاشت شناختی فازی (در محیط برنامهنویسی پایتون ۳.۱۱ و همچنین نرمافزار افسی مپر) برای تجزیهوتحلیل آنها استفاده شد. قلمروی مطالعه، کلیۀ متون و منابع علمی را که به بررسی پیشرانهای جذب استعداد پرداختهاند، پوشش میدهد. جامعۀ آماری شامل مدیران و استادان خبرۀ یکی از سازمانهای نظامی است که سابقۀ فعالیت علمی و اجرایی در حوزۀ استعدادیابی داشتهاند. نمونه آماری بهروش هدفمند به تعداد ۱۴ نفر انتخاب شد.یافتهها: یافتهها نشان داد که پیشرانهای جذب مستعدان در سازمانهای نظامی عبارتاند از: «فرهنگ سازمانی حمایتگر»، «محیط کار مطلوب و فناورمحور»، «فرصتهای توسعه و پیشرفت شغلی» و «مؤلفههای رفاه و بهزیستی انگیزاننده»، «مشارکتهای راهبردی و اجتماعی» و «شُهرت و برندسازی اجتماعی». همچنین عوامل کلیدی مؤثر در جذب مستعدان و نقشۀ روابط بین آنها مبتنی بر بازشناسی ذهن خبرگان تعیین شد.نتیجهگیری: جمعبندیها نشان میدهد که چهار سناریو «آهنربای استعداد»، «افق نویدبخش»، «سایۀ ناامیدی» و «تاریکی جذب» را میتوان برای جذب مستعدان در سازمانهای نظامی تصور کرد که ضروری است برنامهریزی مبتنی بر سناریوهای ترسیم شده برای جذب مستعدان، بهمنظور جلوگیری از غافلگیری مسئولان حوزۀ سرمایۀ انسانی، انجام شود.