فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران دولت در ایران تا پیش از سال ۱۳۹۶ تشریفاتی، فاقد اثربخشی، نامنسجم و نامناسب بود. این ناکارآمدی درعدم ارتباط نظام ارزیابی عملکرد با سایر نظام‌های منابع انسانی نمایان شده بود. به‌منظور بهبود این وضعیت، دولت بخشنامه دستورالعمل اجرایی فرایند ارزیابی عملکرد مدیران و کارکنان را در سال ۱۳۹۶ تصویب کرد که هدف آن، منسجم‌تر کردن و افزایش اثربخشی نظام ارزیابی عملکرد در دستگاه‌های اجرایی کشور بود. هدف از اجرای این پژوهش، آسیب‌شناسی نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران دستگاه‌های اجرایی کشور و ارائۀ راه‌کارهایی برای تحول، اثربخشی و کارآمدی این نظام است.روش: در این پژوهش با مرور ادبیات مرتبط با نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران (۲۵ مقاله) و انجام مصاحبه با خبرگان، داده‌ها گردآوری و مضامین اصلی و فرعی مرتبط با آسیب‌های این نظام شناسایی شدند. روش نمونه‌گیری، هدفمند و روش تحلیل داده‌ها تحلیل مضمون بود. در این پژوهش تا رسیدن به اشباع نظری ۲۰ مصاحبه انجام شد.یافته‌ها: در این پژوهش ۶۹ مضمون فرعی در خصوص آسیب‌های نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران شناسایی شد که در قالب ۷ گروه آسیب‌های مرتبط با نتایج ارزیابی، شیوه و رویکرد ارزیابی، ارزیابی‌کنندگان، ارزیابی‌شوندگان، شاخص‌های ارزیابی، زمینۀ ارزیابی و عوامل ساختاری دسته‌بندی شدند. همچنین پیشنهادها و راه‌کارهایی برای بهبود نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران دستگاه‌های اجرایی کشور ارائه شد.نتیجه‌گیری: یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نظام ارزیابی عملکرد کارکنان و مدیران دستگاه‌های اجرایی کشور، به بازنگری و اصلاح در هر دو بُعد محتوای خط‌مشی و شیوه‌های اجرایی آن نیازمند است. بر این اساس، پیشنهاد می‌شود که اصلاحات لازم در این بخشنامه صورت گیرد و سازوکاری طراحی شود تا در گام نخست، سطوح بلوغ ارزیابی عملکرد دستگاه‌ها بر اساس شاخص‌های مناسب تعریف و تعیین شود؛ سپس با تکیه بر خوداظهاری دستگاه‌ها و مستندهای ارائه‌شده، میزان بلوغ ارزیابی عملکرد آن‌ها توسط سازمان اداری و استخدامی کشور سنجیده شود. در نهایت، متناسب با سطح بلوغ هر دستگاه، اقدامات لازم برای ویژه‌سازی نظام ارزیابی عملکرد و استقرار الگوی ارزیابی‌عملکرد سه‌سطحی (کارکنان، مدیران و دستگاه اجرایی) انجام پذیرد.