طراحی مدل مقابله با استعفای خاموش در سازمان‌های دولتی (نمونه‌پژوهی: چهارمحال‌وبختیاری)

نویسندگان

1 استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

2 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

3 استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران.

4 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اقتصادی و مدیریت، دانشگاه لرستان، خرم‌آباد، ایران

doi
10.22034/jhrs.2025.516978.2396
چکیده

زمینه و هدف: این پژوهش به بررسی پدیدۀ استعفای خاموش در سازمان‌های دولتی ایران می‌پردازد و با هدف شناسایی عوامل مؤثر، پیامدها و ارائۀ راه‌کارهایی برای مدیریت و کاهش این پدیده، به‌دنبال ارتقای آگاهی در میان مدیران، سیاست‌گذاران و پژوهشگران منابع انسانی است.روش: پژوهش حاضر از نوع بنیادی ـ کاربردی با رویکرد تفسیرگرایانه و راهبرد آمیختۀ اکتشافی است. در بخش کیفی، داده‌ها از طریق مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با ۱۵ نفر از خبرگان حوزۀ منابع انسانی و مطالعات کتابخانه‌ای گردآوری و با روش تحلیل مضمون، تحلیل شد. در بخش کمّی، از پرسش‌نامه مبتنی بر مدل‌سازی ساختاری تفسیری فازی (FISM) برای تحلیل استفاده شد. روایی و پایایی یافته‌های کیفی با استفاده از کاپای کوهن با مقدار 86/0تأیید شد.یافته‌ها: نتایج پژوهش به شناسایی عوامل کلیدی مؤثر بر استعفای خاموش، پیامدهای سازمانی آن و اولویت‌بندی راه‌کارهای مقابله با این پدیده منجر شد. یافته‌های ساختار میان عوامل با استفاده از ISM در پنج سطح سازمانی و تحلیل میک‌مک نشان می‌دهد که عوامل «بهبود فرهنگ سازمانی، توسعۀ حرفه‌ای کارکنان، شفاف‌سازی شرح شغل، اصلاح سیاست‌های سازمان و ارتقای شایستگی‌های رهبری»، به‌عنوان پیشران‌های کلیدی برای کاهش استعفای خاموش عمل می‌کنند. این مدل جامع، لزوم اقدام هم‌زمان در سطوح راهبردی، ساختاری و فردی را برای مهار استعفای خاموش تأیید می‌کند.نتیجه‌گیری: این پژوهش با تدوین مدلی جامع و کاربردی برای مدیریت استعفای خاموش در سازمان‌های دولتی ایران، راه‌کارهایی را برای کاهش پیامدهای منفی آن ارائه می‌دهد. همچنین، بر ضرورت اصلاحات اساسی در ساختار و فرهنگ سازمانی و شیوه‌های مدیریتی تأکید دارد؛ اصلاحاتی که می‌توانند اثرهای مثبتی در سراسر نظام اداری ایجاد کنند و بستر تصمیم‌گیری‌های مؤثرتری را در حوزۀ منابع انسانی فراهم سازند.

کلیدواژه‌ها