شناسایی و اولویتبندی استراتژیهای منابع انسانی در چابکسازی سازمان در عصر دیجیتال (نمونهپژوهی: بانک ملت)
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
2 استاد گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
4 استاد، گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اداری، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2025.523717.2419چکیده
زمینه و هدف: در عصر دیجیتال، چابکسازی سازمان بهمعنای توانایی تطبیق سریع با تغییرات فناورانه، نیازهای بازار و تحولات محیطی است. منابع انسانی در این مسیر نقشی کلیدی ایفا میکند؛ زیرا با توسعۀ مهارتهای دیجیتال، ارتقای فرهنگ یادگیری مستمر و تقویت کار تیمی، بستر تحول چابک را فراهم میسازد. مطالعۀ حاضر با هدف شناسایی و اولویتبندی استراتژیهای منابع انسانی در چابکسازی سازمان در عصر دیجیتال انجام شد. روش: مشارکتکنندگان پژوهش استادان دانشگاهی، مدیران و کارشناسان بانک ملت تهران بودند که در زمینۀ مدیریت منابع انسانی، تحول دیجیتال و چابکی سازمانی، دانش و تجربه و تخصص کافی داشتند. نمونهگیری با روش هدفمند صورت گرفت و پس از هر مصاحبه، کدگذاری و تحلیل انجام شد. در مجموع ۱۱ مصاحبه انجام شد. برای تحلیل دادهها، ابتدا با استفاده از روش تحلیل کیفی مضمون در نرمافزار مکسکیودا، مضامین پژوهش شناسایی شدند. در بخش دوم یا بخش کمی پژوهش، با استفاده از روش سوارای فازی و نرمافزار متلب، به اولویتبندی مضامین اقدام شد. ابزار گردآوری دادهها، مصاحبۀ نیمهساختاریافته و پرسشنامه بود. یافتهها: نتایج تحلیل کیفی به ۹ مضمون اصلی و ۴۷ مضمون پایه انجامید. مضامین اصلی عبارتاند از: فرهنگ سازمانی، مهارتها و توانمندسازی دیجیتال، مدیریت عملکرد و انگیزش چابک، ساختار سازمانی و کاری انعطافپذیر، استفاده از فناوریهای نوین در HR، رهبری چابک و مشارکت منابع انسانی، بهبود بهرهوری و نوآوری در منابع انسانی بانک، افزایش رضایت و تعهد منابع انسانی، کاهش هزینهها و افزایش بازدهی بانکی. براساس نتایج بخش کمّی، مشخص شد که شاخصهای توسعۀ مهارتهای دیجیتال و فناوریمحور، ایجاد فضای باز برای بیان خلاقیت و پیشنهادهای جدید، ایجاد پلتفرمهای همکاری دیجیتال و کار تیمی مجازی، توانمندسازی و ایجاد حس مالکیت در منابع انسانی و سیستمهای انگیزشی مبتنی بر عملکرد و رشد فردی، در اولویت اول تا پنجم قرار گرفتند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که چابکسازی سازمان در عصر دیجیتال، مستلزم بازنگری بنیادین در سیاستها و راهبردهای منابع انسانی است. از جنبۀ نظری، مطالعۀ حاضر با تلفیق مفاهیم چابکی سازمانی و تحول دیجیتال، مدلی یکپارچه برای ارتقای قابلیتهای منابع انسانی در محیطهای پرتلاطم ارائه میدهد. از جنبۀ کاربردی، نتایج بر اهمیت سرمایهگذاری سازمانها بر توسعۀ مهارتهای دیجیتال، طراحی سازوکارهای خلاقانه برای مشارکت کارکنان، تقویت بسترهای همکاری دیجیتال، استقرار نظامهای توانمندسازی و ایجاد فرهنگ مسئولیتپذیری و تعلق سازمانی تأکید دارد. همچنین، طراحی سیستمهای انگیزشی هوشمند مبتنی بر عملکرد و رشد فردی بهعنوان رکن اساسی در پشتیبانی از چابکسازی توصیه میشود. این یافتهها، راهبردی عملی برای مدیران منابع انسانی بهمنظور مواجهه با چالشهای عصر دیجیتال و تبدیل منابع انسانی به پیشران تحول سازمانی فراهم میسازد.