فراترکیب مطالعات هوش مصنوعی در سازمانها با تأکید بر چالشها و فرصتها
نویسندگان
1 دکتری، گروه مدیریت منابع انسانی، دانشگاه فرماندهی و ستاد، تهران، ایران
2 استادیار، گروه مدیریت، دانشکده مدیریت و اقتصاد، دانشگاه بینالمللی جامی، تهران، ایران.
3 دکتری، گروه مدیریت و اقتصاد، دانشگاه بینالمللی جامی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2025.485304.2317چکیده
زمینه و هدف: هوش مصنوعی در سازمانها، ابزاری نوظهور برای بهبود عملکرد و تصمیمگیری است؛ اما با چالشهایی مانند محدودیتهای فنی، دادهای و انسانی مواجه است. این مطالعه به بررسی و شناسایی این چالشها و فرصتهای هوش مصنوعی در سازمانها میپردازد. روش: پژوهش حاضر با استفاده از روش فراترکیب به مرور مطالعات پرداخت. مقالههای مرتبط از پایگاههای معتبر داخلی و خارجی بین سالهای ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ شناسایی شدند. نتایج استخراجشده از تحلیلها، در قالب ۴ تم اصلی و ۲۹ تم فرعی و در دستههای فرصتها، چالشها، کاتالیزورها و بازدارندهها ارائه شده است. یافتهها: بر اساس نتایج پژوهش، کاتالیزور مشتمل است بر شش گروه اصلی که عبارتاند از: کاتالیزورهای فناوری، عملکردی، هوشمندی، اخلاقی، کاربردی و عوامل غیرساختاری. این کاتالیزورها در تسهیل پذیرش و بهکارگیری هوش مصنوعی در سازمانها نقش مهمی دارند. همچنین، چالشهای شناساییشده در چهار دستۀ عمده طبقهبندی شدند که عبارتاند از: چالشهای سازمانی، اخلاقی ـ حقوقی، فناوری اطلاعات و ارتباطات و منابع انسانی. از سوی دیگر، فرصتهای استفاده از هوش مصنوعی مشتمل است بر: توسعۀ استراتژیهای سازمانی، بهینهسازی فرایندها و زنجیرۀ تأمین، مدیریت بحران و ریسک و افزایش دقت و کاهش خطاها. در نهایت، بازدارندههای اصلی عبارتاند از: نیاز به سرمایهگذاری، محدودیتهای فناوری و زیرساخت و شکاف مهارتی میان نیروی انسانی و نیازهای جدید. نتیجهگیری: این مطالعه بر پتانسیل هوش مصنوعی در بهبود کارایی سازمانی و کاهش هزینهها تأکید میکند؛ اما همچنین نیاز به برنامهریزی استراتژیک، حمایت مالی و توسعۀ زیرساختهای فناوری را نیز در کانون توجه قرار میدهد.