مطرودیت مضاعف؛ روایتی از زیست زنان کولی شهر خرمآباد
نویسندگان
1 دانشیاررشته جامعه شناسی دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشجوی دکترای گروه جامعه شناسی، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران ؛
3 دانشیار گروه جامعه شناسی واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22059/ijsp.2022.87914چکیده
در پژوهش حاضر با هدف واکاوی تجربه زیسته زنان کولی شهر خرم آباد از طرد اجتماعی، تلاش شده زیستجهان و نظام معنایی آنها و زیست حاشیهای توصیف و تفسیر شود. بر همین اساس از پارادایم تفسیری و روش پدیدارشناسی، برای انجام این تحقیق استفاده شد تا از این طریق با رجوع به تاریخچه زندگی اجتماع حاشیهنشین کولیها به فهم میانذهنیتهای آنها پرداخته شود. جمعآوری دادهها با مشارکتکنندگان از طریق ابزارهای مصاحبه نیمهساختاریافته و مصاحبه گروهی انجام شد. در این مطالعه با انجام مصاحبه با 15 نفر و برگزاری دو مصاحبه گروهی اشباع نظری حاصل شد. برای انتخاب مشارکتکنندگان روش نمونه گیری گلوله برفی به کار گرفته شد. محور اصلی یافتههای این مطالعه، چندوجهی بودن محرومیت و طرد زنان و دختران کولی را نشان میدهد که مفهوم پایه «مطرودیت مضاعف» را به تصویر کشیده است. چرخه، شرایط و زمینههای مطرودساز زنان و دختران کولی در قالب 9 مقوله از قبیل «فقدان قدرت چانهزنی زنان در محیط خانواده، تحقیر و خشونت در خانواده و فضای اجتماعی، کلیشههای جنسیتی و حکمرانی بر ذهنیت زنان کولی، دوریگزینی زنان بومی از ارتباط با زنان کولی، تکدیگری زنان به عنوان تنها منبع تامین معیشت، بی پناهی در پناهگاه زندگی، دختران کولی و بازمانده از تحصیل، کار و کودکی خیابانی و تلاش برای زنده ماندن و کار در کودکی» توصیف و تفسیر شده است. این زنان و دختران در وضعیت حاشیه ای زیست میکردهاند و فرایند طرد این مشارکت کنندگان وابسته به شرایط و زمینههای متعددی است و در یک فرآیند چرخهای مطرودیت آنها بازتولید میشود.