فهم چگونگی شادیآفرینی تلنگرهای رفتاری در محیط کار (موردپژوهی: دانشجویان رشته مدیریت)
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
3 استادیار، گروه رهبری و سرمایۀ انسانی، دانشکدۀ مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2025.484270.2313چکیده
زمینه و هدف: دانشجویان منابع انسانی آیندهساز کشور هستند و کاهش سطح شادی آنها، نگرانیهای جدیای روی سلامت روان و عملکرد کاری آنها میگذارد. این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی تلنگرهای رفتاری در افزایش سطح شادی دانشجویان دانشکده مدیریت دانشگاه تهران و شناسایی انواع مؤثر این تلنگرها اجرا شده است. روش: این مطالعه با رویکرد کیفی و در سه مرحله اجرا شد. ابتدا، دو مطالعه مقدماتی برای ارزیابی اولیۀ اثربخشی تلنگرها صورت گرفت؛ سپس با ۱۲ خبره در حوزۀ تلنگرهای رفتاری مصاحبههای نیمهساختاریافته انجام شد. دادهها با استفاده از روش تحلیل مضمون بررسی و اعتبار یافتهها از طریق روش اعتباریابی پاسخدهنده تأیید شد. یافتهها: تحلیل دادهها به شناسایی ۴ مضمون اصلی و ۱۱ مضمون فرعی انجامید. مضامین اصلی عبارتاند از: چارچوب جامع اثربخشی تلنگرهای رفتاری در محیط دانشگاهی، پیامدها و دستاوردهای کاربرد تلنگرهای رفتاری، گونهشناسی تلنگرهای رفتاری مؤثر بر شادی دانشجویان و راهبردهای طراحی و پیادهسازی تلنگرهای رفتاری در محیط دانشگاهی. تلنگرهای شناسایی شده، در چهار دستۀ محیطی و فیزیکی، اجتماعی و ارتباطی، روانشناختی و شناختی و در نهایت، کنترلکننده و توانمندساز طبقهبندی شدند. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نشان میدهد که تلنگرهای رفتاری در چهار دستۀ اصلی، میتوانند بر شادی دانشجویان اثربخش باشند. پیشنهاد میشود که دانشگاهها با در نظر گرفتن چارچوب جامع شناسایی شده، رویکردی نظاممند را اتخاذ کنند. این رویکرد بایستی شامل بازطراحی فضاهای دانشگاهی با عناصر طبیعی و رنگهای روحیهبخش، راهاندازی گروههای حمایت همتایان و برنامههای مشارکتی، تقویت مراکز مشاوره با رویکرد روانشناسی مثبتنگر، ایجاد سیستمهای هدفگذاری و پایش پیشرفت تحصیلی و بهرهگیری از کانالهای ارتباطی دیجیتال برای ارسال پیامهای انگیزشی باشد. این یافتهها میتوانند به طراحی و اجرای مؤثر مداخلات رفتاری با هدف ارتقای سلامت روان و شادی دانشجویان کمک کنند.