شناسایی ارکان و پیشران‌های توسعۀ دانشگاه نسل چهارم (موردپژوهی: دانشگاه هوایی شهید ستاری)

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

2 استادیار، گروه مدیریت راهبردی، دانشکده پرواز، دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری، تهران، ایران.

3 استادیار، گروه مدیریت آموزش عالی، دانشکده علوم پایه، دانشگاه علوم و فنون فارابی، تهران، ایران.

doi
10.22034/jhrs.2024.463612.2253
چکیده

زمینه و هدف: دانشگاه نسل چهارم، الگوی حرفه‌ای نوینی را برای نهاد آموزش عالی تعریف می‌کند که برای توسعۀ محلی و منطقه‌ای فرصت می‌‏سازد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی ارکان و پیشران‌های مؤثر بر توسعۀ دانشگاه نسل چهارم صورت گرفت. روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر نحوۀ جمع‌آوری داده‌ها به شکل کیفی و از نظر روش اجرای پژوهش، از نوع پژوهش تحلیل مضمون است. مشارکت‌کنندگان پژوهش اعضای هیئت‌علمی دانشگاه علوم و فنون هوایی شهید ستاری بودند. از میان آن‌ها ۱۵ نفر به‌صورت هدفمند برای شرکت در مصاحبۀ نیمه ساختاریافته انتخاب شد. یافته‌ها: نتایج کدگذاری داده‌ها به ۱۲ مضمون کلی ختم شد. کدها و مضامین احصا شده در ارتباط با ارکان دانشگاه نسل چهارم عبارت‌اند از: مضامین متحول‌سازی، خدمت محوری، فرهنگ تعالی‌گرا، خلق مناسبات نوین آموزشی، توسعه‌محوری، توانمندسازی. همچنین، مضامین به‌دست‌آمده برای پیشران‌ها و عوامل مؤثر بر توسعۀ دانشگاه نسل چهارم عبارت‌اند از: توسعۀ فرهنگ سازمانی نوآورانه، هم‌افزایی فناورانه، پاسخ‌گویی و مسئولیت‌پذیری اجتماعی، مدیریت توانمند دانشگاه، سیاست‌های نظام آموزش عالی، حمایت مالی و اقتصادی. نتیجه‌گیری: از بُعد نظری، نتایج این پژوهش به مدیران و اساتید کمک می‌کند تا ارکان و پیشران‌های دانشگاه نسل چهارم را بهتر درک و شناسایی کنند. از بُعد کاربردی، نتایج به‌دست‌آمده این قابلیت را دارد که هم در سطح دانشگاه (برای مدیران دانشگاه شهید ستاری و اساتید و دانشجویان) و هم در سطح ملی (برای سیاست‌گذاری‌های کلان وزارت علوم) استفاده شود.

کلیدواژه‌ها