فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: مطابق شواهد موجود، آموزش عالی جزء سیستم‌های پیشرو در تحول دیجیتال جهانی است و در ترویج و ارتقای ابزارهای دیجیتال، نقش محوری ایفا می‌کند؛ اما تحول دیجیتال برای نظام آموزش عالی کشورهای در حال توسعه و تحت شرایط محیطی ناپایدار با تأخیر و نقص‌های زیادی همراه است. شناخت و تحلیل این عوامل با در نظر گرفتن شرایط زمینه‌ای آن‌ها، می‌تواند دانش مدیریت تحول دیجیتال را برای کشورهای در حال توسط گسترش دهد. عراق یکی از این کشورهای در حال توسعه است که به‌تازگی گرایش به آموزش الکترونیک و تحول دیجیتال را در دانشگاه‌ها و آموزش عالی خود آغاز کرده است؛ اما هنوز با ابهام‌های زیادی در این زمینه مواجه است و به چارچوب‌های تخصصی‌سازی شده برای تحلیل و برنامه‌ریزی نیاز دارد. هدف از این پژوهش، ارائۀ چارچوب مفهومی تحول دیجیتال مبتنی بر رهبری الکترونیک در نظام آموزش عالی اقلیم کردستان عراق است.روش: روش پژوهش از نوع کیفی با رویکرد تحلیل مضمون (تماتیک) بوده است. صاحب‌نظران علمی (استادان و پژوهشگران) و اجرایی (مدیران و کارشناسان خبره) آگاه و مسلط به موضوع پژوهش در نهادهای آموزش عالی و دانشگاه‌های اقلیم کردستان عراق، مشارکت‌کنندگان پژوهش بودند. تعداد نمونه بر حسب رسیدن به اشباع نظری، ۱۹ نفر برآورد شد. نمونه‌گیری به‌روش قضاوتی با تأکید بر دانش و تجربه بود. ابزار پژوهش، مصاحبۀ نیمه هدایت شده بود که با دو روش حضوری و گفت‌وگوی آنلاین انجام شد.یافته‌ها: یافته‌های پژوهش نشان داد که شبکۀ مضامین مشتمل است بر ۹۶ مفهوم، ۲۵ مضمون فرعی، ۹ مضمون اصلی و ۴ مضمون کلی. مضامین کلی عبارت بودند از: پیشران‌های محیطی، رهبری سیستم آموزش عالی تسهیل و بسترسازی و کارکردهای تحول دیجیتال در آموزش عالی اقلیم کردستان. از تجمیع مضامین کلی، اصلی و فرعی، شبکه مضامین پژوهش ترسیم شد.نتیجه‌گیری: براساس چارچوب مفهومی به‌دست‌آمده، بایستی تحول دیجیتال در آموزش عالی اقلیم کردستان را فرایند چندبُعدی و چندسطحی در نظر گرفت و برای برنامه‌ریزی، رهبری و ارزیابی پیشبرد آن، بایستی تأثیرهای عوامل مندرج در الگوی ترسیم شده را شناسایی و کنترل کرد. از این رو به مدیریت آموزش عالی اقلیم کردستان پیشنهاد می‌شود که از چارچوب ارائه شده در این پژوهش، برای مطالعه و برنامه‌ریزی تحول دیجیتال در سیستم مدنظر استفاده کنند.