فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: رفتارهای شجاعانه برای سازمان‌ها بسیار مهم هستند؛ زیرا ضمن برطرف مشکلات آن‌ها، اعتماد طولانی‌مدت را به سازمان القا می‌کنند. هدف این پژوهش، فهم فرایند انتخاب رفتار شجاعانه در سازمان‌های دولتی است. روش: پژوهش از نوع کاربردی با رویکرد کیفی است و با روش تئوری داده‌بنیاد اجرا شده است. مشارکت‌کنندگان در این پژوهش خبرگان حوزۀ رفتاری ـ منابع انسانی سازمان‌های دولتی استان آذربایجان شرقی (شهر تبریز و مرند) بودند که با روش نمونه‌گیری هدفمند برگزیده شدند. ابزار گردآوری داده‌ها مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته بود. داده‌های مصاحبه با استفاده از نرم‌افزار مکس‌کیودا نسخه ۲۰۲۰ کدگذاری و تجزیه‌وتحلیل شد. یافته‌ها: براساس نتایج این پژوهش، مقولۀ محوری انتخاب رفتار شجاعانه، در قالب مؤلفه‌های فرعی «پشتکار و تاب‌آوری»، «دلیری و شهامت»، «کنشگری و بی‌تفاوت‌نبودن به انحراف‌های مشاهده شده» و «توان حفظ هویت و صداقت در بیان حقیقت» تعریف شد. شرایط علّی در قالب مؤلفه‌های عوامل فردی و ساختاری، شرایط زمینه‌ای در قالب مقوله‌های شخصیت و عملکرد مدیران، فشار اجتماعی، سازمان غیررسمی و زمینه‌های تربیتی و اجتماعی و شرایط مداخله‌گر در قالب مقوله‌های عوامل اقتصادی، سیاسی و فرهنگی دسته‌بندی شدند. راهبردها نیز در قالب مقوله‌های توسعۀ فرهنگ خطرپذیری، الگوسازی از افراد شجاع و نشر روایت‌های آنان، آگاهی‌بخشی و آموزش منابع انسانی، گسترش تعاملات دوسویه و چندسویۀ مؤثر و طراحی سازوکارهای تشویقی و حمایتی مروج رفتارهای شجاعانه شناسایی شد. در نهایت، پیامدها به مقوله‌های دستاوردهای فردی، سازمانی و فراسازمانی دسته‌بندی شدند. نتیجه‌گیری: مدیران و سیاست‌گذاران حوزۀ منابع انسانی می‌توانند به‌کمک مدل پارادایمی ارائه شده در این پژوهش با رفتارشجاعانه، فرایند انتخاب آن و پیامدهای حاصل از بروز این رفتار در سازمان‌ها آشنا شوند و در نهایت به یک‌سری اصلاحات ساختاری، فرهنگی و سیاسی برای توسعۀ رفتار شجاعانه دست بزنند.