الگویی برای نفوذ مدیران ارشد در اقدامهای مدیریت منابع انسانی: رویکرد فراترکیب
نویسندگان
1 دانشیار، گروه مدیریت جهانگردی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 دانشیار گروه مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
4 دانشجوی دکتری مدیریت بازرگانی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران. ایران.
doi
10.22034/jhrs.2024.195962چکیده
زمینه و هدف: در دنیای امروز، منابع انسانی مناسب، شایسته و پایدار همراه با رهبری فرهیخته تنها منابعی هستند که میتوانند نوآوری و مزیتِ رقابتیِ پایدار در سازمانها ایجاد کنند؛ از این رو لازم است که امر توسعۀ منابع انسانی، در رأس امور اساسی سازمانها قرار گیرد. در مطالعات داخلی با وجود شناسایی تعدادی از عوامل مؤثر و مرتبط با اقدامهای مدیریت منابع انسانی، به نظر میرسد پژوهشگران در خصوص بررسی اهمیت و نقش نفوذ مدیران ارشد در پیادهسازی این اقدامها غفلت کرده و برخی عوامل آن را مدنظر قرار ندادهاند. در مطالعات خارجی، به نقش مدیران ارشد و عوامل مؤثر در حیطه اقدامهای مدیریت منابع انسانی، بهصورت موازی پرداخته شده است. حتی در برخی از مطالعات، عوامل مهم دیگری مثل سازگاری فرهنگی، یکپارچهسازی، چندسطحی و چندعاملی نادیده گرفته شده است. هدف این پژوهش ارائه الگویی جامع از عوامل مؤثر نفوذ مدیران ارشد در پیادهسازی اقدامهای مدیریت منابع انسانی است. روش: در این پژوهش با استفاده از تکنیک ساندولوسکی و بارسو، تحلیل محتوا و رویکرد فراترکیب، ۵۰۱ مقاله از پایگاههای معتبر علمی، در بازۀ زمانی ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۳ شناسایی و ارزیابی و غربالگری شد و در نهایت ۸۵ مقاله برای مطالعه دقیقتر انتخاب شد. یافتهها: در مجموع ۲ مقوله، ۸ مفهوم و ۴۲ شاخص در قالب یک الگو شناسایی شدند. الگوی بهدستآمده عوامل درونسازمانی عوامل برونسازی را شامل میشود. از جمله عوامل درونسازمانی میتوان به عوامل مؤثر نفوذ مدیران ارشد، عوامل نفوذ سازمانی و مؤلفههای نفوذ و از جمله عوامل برونسازمانی، میتوان به عوامل نهادی و زمینهای نفوذ بهعنوان عناصر کلیدی مهم و تأثیرگذار اشاره کرد. نتیجهگیری: برایند تمامی این عوامل به نتایج و پیامدهای مثبت و منفی نفوذ در سازمان منتج خواهد شد؛ از این رو پیشنهاد میشود که سازمانها برای کسب حداکثر بهرهوری و حفظ مزیت رقابتی پایدار با شناسایی و تمرکز بر این عوامل، مانع از نفوذ منفی مدیران ارشد، در پیادهسازی ناقص اقدامهای مدیریت منابع انسانی شوند. روش: در این تحقیق با استفاده از تکنیک ساندولوسکی و بارسو ، تحلیل محتوا و رویکرد فراترکیب ۵۰۱ مقاله از پایگاههای معتبر علمی در بازه زمانی ۱۹۹۳ تا ۲۰۲۳ شناسایی و مورد ارزیابی و غربالگری قرار گرفت. درنهایت ۸۵ مقاله برای مطالعه دقیقتر انتخاب شدند.یافتهها : درمجموع دو مقوله، هشت مفهوم و ۴۲ شاخص در قالب یک الگو شناسایی شدند. الگوی حاصل شامل عوامل درونسازمانی ازجمله عوامل مؤثر نفوذ مدیران ارشد ، عوامل نفوذ سازمانی و مؤلفههای نفوذ و همچنین عوامل برونسازمانی شامل عوامل نهادی و زمینهای نفوذ بهعنوان عناصر کلیدی مهم و تأثیرگذار میباشند.نتیجهگیری: برآیند تمامی این عوامل منتج به نتایج و پیامدهای مثبت و منفی نفوذ در سازمان خواهد شد. لذا پیشنهاد میشود سازمانها برای کسب حداکثر بهرهوری و حفظ مزیت رقابتی پایدار با شناسایی و تمرکز بر این عوامل، مانع از نفوذ منفی مدیران ارشد در پیادهسازی ناقص اقدامات مدیریت منابع انسانی گردند.