توسعه مدل مدیریت فرسودگی شغلی کارکنان با استفاده از رویکرد فراترکیب
نویسندگان
1 استاد، گروه استراتژی و سیاست گذاری کسب و کار، دانشکدگان مدیریت، دانشکده مدیریت کسب و کار، دانشگاه تهران، تهران، ایران
2 دانشجوی کارشناسی ارشد، گروه خطمشیگذاری و اداره امور عمومی، دانشکده مدیریت دولتی و علوم سازمانی، دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2024.195964چکیده
زمینه و هدف: در محیط هر سازمانی، نیروهای انسـانی در معرض فشارهای عصبی و روانی مختلفـی قرار میگیرند که بر عملکـرد افراد و سازمان تأثیرهای منفی زیادی میگذارند. فرسودگی شغلی از جمله خطـرهای شغلی است که در سـالهای اخـیر در کانون توجـه قرار گرفته است. هدف از اجرای این پژوهش، شناسایی عوامل مؤثر بر مدیریت فرسودگی شغلی کارکنان است تا بر اساس آن، مدلی برای مدیریت فرسودگی شغلی کارکنان ترسیم شود. آگاهی بخشیـدن به سازمانها و مدیران، درباره اهمیت فرسودگی شغلی و تأثیرهای آن بر عملکرد و سلامت کارکنان، هدف دیگر این پژوهش است. روش: پژوهش حاضر از نوع کیفی، توسعهای، تفسیری و استقرایی است که با رویکرد فراترکیب و روش تحلیل تم کیفی اجرا شده است. بر اساس روش یادشده، در گام نخست با جستوجوی فراگیر منابع، ۱۹۰ مقاله از پایگاههای اطلاعاتی مانند گوگل اسکولار، اسکوپوس، اسپرینگر، امرالد و جیاستور یافت شد که در پالایشی ۴ مرحلهای، ۴۵ مقاله بسیار مرتبط با روش تحقیق کیفی از آنها انتخاب و مفاهیم از داخل مقالهها استخراج شد. پس از بازخوانی مفاهیم، عوامل از درون آنها استخراج شدند و در قالب ۵ تم اصلی و ۱۸ تم فرعی قرار گرفتند و بدین ترتیب، مدل نهایی بهدست آمد. یافتهها: بر اساس یافتهها، ﻣﺪل ﺟﺎﻣﻊ ﻣﺪﻳﺮﻳﺖ فرسودگی شغلی با استفاده از روش کیفی فراترکیب، ﺑﺮ ﭘﺎﻳﻪ پنج بُعد بهدست آمد: ۱. مداخلههای مدیریت استرس؛ ۲. کارکنان بهعنوان مبتکران فعال خود؛ ۳. تشویق و پرورش حمایت اجتماعی؛ ۴. مشارکت کارکنان در تصمیمگیری؛ ۵. اجرای مدیریت عملکرد با کیفیت عالی. نتیجهگیری: خروجی این پژوهش، توسعه مدلی در حوزه مدیریت فرسودگی شغلی است. فرسودگی شغلی بر کیفیت زندگی کارکنان، بدون توجه به رشتۀ دانش آنها تأثیر منفی میگذارد. با بهکارگیری عواملی که در پژوهش ارائه شده است، میتوان فرسودگی شغلی کارکنان را مدیریت کرد.
