ارائه مدل خودتوانمندسازی کارکنان بهداشت و درمان و حوزه سلامت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت بازرگانی، پردیس بینالمللی ارس، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران
3 ستاد، گروه رهبری و سرمایه انسانی، دانشکده مدیریت، دانشگاه تهران، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2023.377001.2017چکیده
زمینه و هدف: خودتوانمندسازی به فرایندهایی اشاره میکند که کارکنان، خود تصمیم به طی آن میگیرند و بهتبع مهارتها، دانش و تواناییهایی که فرد در راستای خودتوانمندسازی کسب میکند، به شکلگیری احساس شایستگی، معناداری، حق انتخاب، اثرگذاری و... منجر میشود. بر این مبنا، مقاله حاضر درصدد ارائه مدل خودتوانمندسازی کارکنان بهداشت و درمان و حوزه سلامت است.روش: این پژوهش با استفاده از روش کیفی دادهبنیاد و با بهرهگیری از ابزار مصاحبه اجرا شده است. جامعه هدف پژوهش خبرگان، استادان و مطلعان دانشگاهی در حوزه مدیریت و نیز مدیران دو بیمارستان منتخب با نامهای «عرفان، واقع در سعادت آباد» و «عرفان واقع در نیایش» بودند. از میان آنها، ۴۰ نفر به شیوه نمونهگیری نظری (۲۰ نفر از مدیران بیمارستانی و ۲۰ نفر از خبرگان و صاحبنظران علمی و دانشگاهی) انتخاب شد و جمعآوری اطلاعات تا مرحله اشباع و کفایت نظری ادامه پیدا کرد.یافتهها: «عوامل علّی» (عوامل درون و برون سازمانی)، «عوامل زمینهای» (محیطی مشتمل بر عوامل سازمانی و اجتماعی و فرهنگی) و نیز «عوامل مداخلهگر» (الزامات سازمانی)، در بروز و ظهور خودتوانمندسازی در مراکز بیمارستانی اثرگذارند؛ از این رو در مدلی که بهمنظور خودتوانمندسازی کارکنان بهداشت، درمان و حوزه سلامت ارائه میشود، باید «راهبردهای کلان مدیریتی» در جهت تغییر پارادایم مدیریتی، از جمله دگرگونی در ساختار، تقویت فرهنگ سازمانی و... را اِعمال کرد تا شاهد پیامدها و دستاوردهای «سازمانی و فراسازمانی» بود که مشتمل است بر رشد و تعالی فردی (کارکنان)، تحول نظام اداری، رضایتمندی مدیران، کارکنان و مراجعهکنندگان به مراکز بیمارستانی.نتیجهگیری: از آنجا که خودتوانمندسازی باور فرد درباره توانایی و قدرت لازم برای ادای وظیفه است، چنانچه از سویی این باور تقویت شود و از سوی دیگر، مراکز بیمارستانی با اِعمال روزآمدی و نیز، تلاش برای حمایت از کارکنان و حاکمشدن عدالت و قانونمندی در سازمان که زمینهساز استقرار شایستهسالاری و حاکمشدن ضابطه بر رابطه است، میتوان انگیزههای لازم برای خودتوانمندسازی را در کارکنان ایجاد کرد.
