منابع انسانی راکد پیشران یا بازدارنده عملکرد سازمان: مروری نظاممند
نویسندگان
1 دانشیار گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری گروه مدیریت دولتی- مدیریت منابع انسانی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
4 استاد، گروه مدیریت دولتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
doi
10.22034/jhrs.2021.134030چکیده
زمینه و هدف: وجود منابع انسانی بیش از نیاز واقعی در سازمان، تأثیرهای متفاوت و گاه متناقضی بر عملکرد سازمان در پی دارد. بهمنظور شناخت بهتر این تأثیرها و مدیریت مؤثر این وضعیت، پژوهش حاضر، به مرور نتایج مطالعات انجام شده در خصوص تأثیر منابع انسانی راکد بر عملکرد سازمان پرداخته است.روش: این پژوهش از نوع کیفی، کاربردی، تفسیری و استقرایی است. منابع اطلاعاتی آن را مقالههای منتشر شده در خصوص منابع انسانی راکد در دو پایگاه داده اسکپوس (الزویر) و مؤسسه علوم اطلاعات شبکه علمی (تامسون روترز) تشکیل میدهد. انتخاب مقالهها بر پایه استفاده از شاخصهای مدنظر انجام شده است. روایی پژوهش با استفاده از چک لیست استاندارد CASP و پایایی آن نیز بهکمک شاخص کاپای کوهن در نرمافزار اسپیاساس ارزیابی و تأیید شده است.یافتهها: پس از ترکیب نتایج مطالعات مرور شده، چارچوبی برای شناخت بهتر چگونگی تأثیرگذاری منابع انسانی راکد، بر عملکرد سازمان ارائه شده است. این چارچوب، از دو بُعد مازاد مطلق یا نسبی و دانشی یا غیردانشی بودن منابع انسانی شکل گرفته است. بر این اساس، منابع انسانی راکد، به چهار گونه دستهبندی شدهاند: مازادمحور، انباشتمحور، دانشمحور و ارزشمحور. در این میان، تأثیر گونههای ارزشمحور و دانشمحور بر عملکرد سازمان، مثبت و تأثیر گونههای مازادمحور و تا حدی انباشتمحور، منفی ارزیابی شده است.نتیجهگیری: این چارچوب میتواند مبنایی برای تنظیم کارکردهای مدیریت منابع انسانی باشد و برای بهینهسازی منابع انسانی راکد در سازمان استفاده شود. مدیریت مؤثر منابع انسانی راکد، به گونهشناسی درست این وضعیت در سازمان نیاز دارد. با این حال، وجود شمار بیش از اندازه از هر گونه آن، برای عملکرد سازمان زیانبار است. کلیدواژهها: منابع انسانی راکد، عملکرد سازمان، منابع انسانی دانشی و غیردانشی، مازاد مطلق و نسبیزمینه و هدف: وجود منابع انسانی بیش از نیاز واقعی در سازمان، تأثیرهای متفاوت و گاه متناقضی بر عملکرد سازمان در پی دارد. بهمنظور شناخت بهتر این تأثیرها و مدیریت مؤثر این وضعیت، پژوهش حاضر، به مرور نتایج مطالعات انجام شده در خصوص تأثیر منابع انسانی راکد بر عملکرد سازمان پرداخته است.روش: این پژوهش از نوع کیفی، کاربردی، تفسیری و استقرایی است. منابع اطلاعاتی آن را مقالههای منتشر شده در خصوص منابع انسانی راکد در دو پایگاه داده اسکپوس (الزویر) و مؤسسه علوم اطلاعات شبکه علمی (تامسون روترز) تشکیل میدهد. انتخاب مقالهها بر پایه استفاده از شاخصهای مدنظر انجام شده است. روایی پژوهش با استفاده از چک لیست استاندارد CASP و پایایی آن نیز بهکمک شاخص کاپای کوهن در نرمافزار اسپیاساس ارزیابی و تأیید شده است.یافتهها: پس از ترکیب نتایج مطالعات مرور شده، چارچوبی برای شناخت بهتر چگونگی تأثیرگذاری منابع انسانی راکد، بر عملکرد سازمان ارائه شده است. این چارچوب، از دو بُعد مازاد مطلق یا نسبی و دانشی یا غیردانشی بودن منابع انسانی شکل گرفته است. بر این اساس، منابع انسانی راکد، به چهار گونه دستهبندی شدهاند: مازادمحور، انباشتمحور، دانشمحور و ارزشمحور. در این میان، تأثیر گونههای ارزشمحور و دانشمحور بر عملکرد سازمان، مثبت و تأثیر گونههای مازادمحور و تا حدی انباشتمحور، منفی ارزیابی شده است.نتیجهگیری: این چارچوب میتواند مبنایی برای تنظیم کارکردهای مدیریت منابع انسانی باشد و برای بهینهسازی منابع انسانی راکد در سازمان استفاده شود. مدیریت مؤثر منابع انسانی راکد، به گونهشناسی درست این وضعیت در سازمان نیاز دارد. با این حال، وجود شمار بیش از اندازه از هر گونه آن، برای عملکرد سازمان زیانبار است. کلیدواژهها: منابع انسانی راکد، عملکرد سازمان، منابع انسانی دانشی و غیردانشی، مازاد مطلق و نسبی
