آسیب شناسی برنامه زبان انگلیسی برای اهداف دانشگاهی در نظام آموزش عالی ایران از دیدگاه متخصصان: رویکردی داده بنیاد

نویسندگان

1 استادیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه صنعتی شاهرود، شاهرود، ایران

2 دانشیار گروه زبان انگلیسی دانشگاه دامغان، دامغان، ایران

doi
10.61838/KMAN.IRPHE.30.3.3
چکیده

برنامه «انگلیسی برای اهداف دانشگاهی» و یا به تعبیری رایج­ تر، برنامه «زبان تخصصی» از جمله زیرنظام ­های شاخص آموزشی در نظام آموزش عالی ایران برشمرده می­ شود. این برنامه که عمری حدود چهار دهه را تجربه کرده، بخشی قابل ­توجه از روند آموزش رسمی این زبان را به خود اختصاص داده است. بررسی پژوهش­ های مرتبط با این برنامه در نظام آموزش عالی بیانگر آن است که گرچه از زوایایی و عمدتا از منظر روش و منابع آموزشی نقدهایی به آن وارد شده است، اما کمتر شاهد ارزیابی آسیب ­شناسانه آن از منظری گسترده ­تر بوده ­ایم که این فقدان ضرورت بازنگری آن را دوچندان نموده است. با درک این ضرورت، در پژوهش حاضر و با بهره­ گیری از روش نظریه داده ­بنیاد، دیدگاه‌های یازده نفر از متخصصان صاحب­نظر در حوزه زبان انگلیسی برای اهداف دانشگاهی به شکل کیفی بررسی و تحلیل شده است. یافته­ ها بیانگر آن است که این برنامه در دو ساحت سیاست­گذاری و اجرا با کاستی­ هایی جدی روبرو می ­باشد که حداقل در هفت محور فرعی قابل طبقه ­بندی هستند. به بیانی روشن ­تر، در بعد سیاست­گذاری، سه مولفه ضعف در سیاست ­های بالادستی، کم­ توجهی به اهداف و ماموریت برنامه و بی­ توجهی به جایگاه ذینفعان برنامه و در بعد اجرا، چهار مولفه عدم تعیین شایستگی ­های حرفه ­ای مدرسان، ضعف زبان عمومی دانشجویان، کاستی­ های مشهود در انتخاب مواد و روش های آموزشی و عدم لحاظ نمودن مولفه­ های اجتماعی و فرهنگی قابل طرح می ­باشد. نتایج حاصل از این پژوهش می­ تواند در روند بازنگری این برنامه و اجرای آن به برنامه ­ریزان حوزه آموزش عالی، طراحان برنامه درسی، مدرسان و دیگر ذینفعان یاری رساند.