کرونا و داغ ننگ: روایت بهبودیافتگان بیماری از تجربه طرد اجتماعی
نویسندگان
1 کارشناسی ارشد جامعهشناسی دانشگاه کردستان
2 استادیار گروه جامعهشناسی دانشگاه کردستان و پژوهشگر پژوهشکده کردستانشناسی
3 استادیار گروه جامعهشناسی دانشگاه کردستان
doi
10.22059/ijsp.2022.87916چکیده
شیوع ویروس کووید 19، توأم با پیامدهایی چون تمایزگذاری و فاصله اجتماعی در میان افراد جامعه بوده و فجایع روحی-روانی بسیاری را برای جامعه به میراث گذاشته که تا سالها شاهد اثرات ناخوشایند آن بر جسم و روان افراد خواهیم بود. هدف از پژوهش حاضر، روایت بهبودیافتگان مبتلا به بیماری کرونا از تجربهی طرد اجتماعی است. این پژوهش با بهرهمندی از افکار و آراء گافمن و تعداد دیگری از نظریهپردازان حوزهی جامعهشناسی، دادههای خود را به میانجی رویکرد کیفی و استفاده از روش تحلیل روایتِ مضمونی و انجام مصاحبه با 16 نفر (11 مرد و 5 زن) از بهبودیافتگان بیماری به دست آورده است. نمونهها به صورت هدفمند انتخاب شدهاند. یافتههای به دستآمده از تجزیه و تحلیل مفاهیم، نشاندهندهی 11 تِم اصلی شامل: اختلالات روحی-روانی، گسست روابط اجتماعی، فروکاست منزلت اجتماعیِ افراد، دگردیسی میدان دین و گزارههای دینی، تضعیف اعتماد اجتماعی، کاهش ارزشهای اخلاقی-انسانی، شکلگیری هویت پنهان، بیکارشدن، رونق بازارِ دلالیِ کالاهای بهداشتی، ترس از روایت بیماری، تبعیض در دریافت خدمات درمانی؛ 22 مفهوم محوری و 59 مقولهی عُمده است. نتایج به دستآمده نشان میدهد که تجربهی طرد اجتماعی از جانب بیماران مبتلا به ویروس کووید 19، با پیامدهای مخربی چون از دست دادن پایگاه اجتماعی، انزواطلبی، اخراج از حلقههای گروهی و تشدید ترس و اضطراب درونی و در نهایت، رشد تنش و التهاب اجتماعی در سطح گسترده را به همراه دارد. از طرفی نیز وضعیت پیشآمده سبب سوءاستفاده برخی سودجویان و دامنزدن به بحران موجود به میانجی احتکار کالاهای بهداشتی-درمانی و متعاقباً گرانفروشیِ این اجناس میشود. در نهایت یافتهها حاکی از نوعی خشونت نمادین در قبال مبتلاشدگان به کرونا و واپسزدن آنها از حلقههای گروهی و اجتماعی است.