تجارت محصولات تراریخته در چارچوب موافقت‌نامه‌های سازمان تجارت ‏جهانی:‏ چالش ها و راهکارها

نویسندگان

1 دکتری حقوق بین‌الملل و پژوهشگر مرکز تحقیقات اخلاق و حقوق پزشکی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی، تهران، ایران. ‏

2 استادیار گروه حقوق دانشگاه آزاد اسلامی واحد هشتگرد، البرز، ایران

doi
10.22059/jplsq.2022.328475.2854
چکیده

مهم‌ترین هدف سازمان تجارت جهانی افزایش استانداردهای زندگی و گسترش تجارت است. ازاین‌رو، این سازمان محل حل‌وفصل اختلافات ناشی از تعارض منافع تجاری دولت‌هاست و باید در این زمینه موافقت‌نامه‌ها و اسناد لازم‌الاجرای مربوطه را با روشی بی‌طرفانه تفسیر کند؛ چراکه مقررات بین‌المللی تجارت نه‌تنها به‌منظور حمایت از منافع تجاری، بلکه با گسترش ارتباطات بین‌المللی و با توجه به منافع مصرف‌کنندگان در تجارت بین‌الملل تصویب شده‌اند. به‌دلیل اهمیت مؤلفة حفظ سلامت عمومی و ایمنی غذا در روند تجارت کالاهایی مانند محصولات تراریخته یا اصلاح‌شدة ژنتیکی، برقراری تعادل میان منافع تجاری و منافع مصرف‌کنندگان و به‌عبارتی ملاحظات اقتصادی دولت‌های صادرکننده و ملاحظات اجتماعی دولت‌های واردکننده بسیار حیاتی است. مسئله این است که اختلافات بین طرفین تجاری در اعمال مفاد موافقت‌نامه‌های سازمان تجارت جهانی بر تجارت محصولات تراریخته از یک سو و سایر اسناد بین‌المللی و داخلی ـ که بیشتر بر اتخاذ اقدامات محدودیتی مبتنی بر رویکرد حقوق بشرمحور متمرکزندـ از سوی دیگر، موجب بروز چالش‌های حقوقی شده است. این مقاله با تمسک از روش توصیفی و تحلیلی درصدد تبیین این چالش‌ها در نظام هنجاری و ارائۀ راهکارهایی در این زمینه بوده است.