فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: تنة بلند، قطور و استوانه‌ای نخل خرما (Phoenix dactylifera) آن را به‌عنوان یک جایگزین برای تنة قطور درختان چوبی برای تولید الوار مطرح می‌سازد اما تخلخل زیاد، عدم تشکیل ساختار چوب کامل و تغییرات دانسیته در بخش‌های مختلف تنه چالش‌هایی را برای استفاده از آن به‌وجود آورده است. هدف از این پژوهش استفاده از فناوری‌های اصلاح چوب برای بهبود عملکرد چوب حاصل از تنة نخل خرما است. هدف اصلی این پژوهش، ارزیابی و بهبود خواص فیزیکی و مکانیکی چوب نخل خرما (Phoenix dactylifera) از طریق اعمال یک تیمار دو مرحله‌ای شامل اشباع با رزین ملامین­فرمالدهید (MF) و سپس فشرده‌سازی آن بود. این تحقیق به دنبال ارائه راهکاری مؤثر برای افزایش ارزش افزوده و کاربردی‌تر کردن این پسماند کشاورزی به عنوان یک ماده اولیه در صنایع چوبی است.روش پژوهش: در این مطالعه، چوب پیرامونی تنة نخل خرما از نخلستان‌های منطقه بهبهان جمع‌آوری و آماده‌سازی شد. نمونه‌ها به سه گروه اصلی تقسیم شدند: گروه شاهد (بدون تیمار)، گروهی که تنها با رزین ملامین­فرمالدهید اشباع شدند، و گروهی که ابتدا با رزین ملامین­فرمالدهید اشباع شدند و سپس با ضریب فشردگی 15 درصد و 30 درصد، فشرده شدند. پس از اعمال تیمارها، خواص کلیدی فیزیکی و مکانیکی از جمله مدول الاستیسیته خمشی، مدول گسیختگی، مقاومت فشاری موازی الیاف، سختی، جذب آب و ثبات ابعادی نمونه­ها اندازه‌گیری و ثبت گردید. تصاویر میکروسکوپی به منظور تأیید نفوذ رزین و بررسی ساختار داخلی نمونه‌های تیمارشده تهیه شد. از آنالیز تجزیه واریانس یک‌طرفه برای تعیین اختلاف معنی‌داری بین میانگین تیمارها در سطح 95 درصد استفاده شد و در­صورت معنی‌دار بودن اختلاف میانگین­ ها، از آزمون چند دامنة دانکن برای گروه‌بندی آنها استفاده شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد که فناوری فشرده‌سازی به‌همراه اشباع با رزین ملامین­ فرم­الدهید باعث بهبود ویژگی­ های فیزیکی و مکانیکی چوب تنة نخل خرما می شود. افزایش چشمگیر در دانسیته نمونه‌های تیمارشده افزایش قابل توجهی را نشان داد و مقاومت خمشی، مقاومت فشاری موازی الیاف و سختی نمونه­ هابه طور چشمگیری افزایش یافتند، به طوری که مقاومت فشاری بیش از ۱۰۰درصد و سختی تا بیش از سه برابر رشد کرد. همچنین، تیمار ترکیبی منجر به کاهش معنی‌دار در جذب آب و واکشیدگی ضخامت گردید که نشان‌دهنده بهبود قابل توجه آب‌گریزی و ثبات ابعاد چوب تنة نخل خرما می باشد. هچنین نتایج نشان داد بازیابی شکل و بازگشت فنری نمونه ­ها بعد از فشردگی قابل توجه نیست و تصاویر میکروسکوپی نیز نفوذ رزین ملامین ­فرم­الدهید در خلل و فرج نمونه ­ها را تایید کرده است.نتیجه‌گیری: یافته‌های این تحقیق حاکی از آن است که فرآیند دو مرحله‌ای اشباع با رزین ملامین­فرمالدهید و سپس فشرده‌سازی، یک روش کارآمد و مؤثر برای ارتقاء خواص فیزیکی و مکانیکی و افزایش ارزش افزوده چوب تنة نخل خرما است و تنة قطور و استوانه‌ای نخل خرما می‌تواند به‌عنوان یک جایگزین برای تنة قطور درختان چوبی برای تولید الوار مطرح باشد.