مسئله تجرد: سوژه و زیست‌جهانِ نو پدید دختران شهر تهران

نویسندگان

1 دانشیار جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران

2 استادیار جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران

3 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی بررسی مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه خوارزمی، تهران

4 استاد جامعه‌شناسی دانشگاه خوارزمی، تهران

doi
10.22059/ijsp.2021.84965
چکیده

مجرد زیستی دختران و شیوع این فرم از زندگی، تشکیل خانواده به‌عنوان نهادی بسیار مهم برای جامعه را دچار چالشی جدی نموده است. هدف این پژوهش کشفِ تفسیر و دلایل دختران شهر تهران از انتخاب مجرد زیستی­ بوده که با روش‌شناسی کیفی و با استفاده از روش نظریه زمینه‌ای انجام شده است. به این منظور با 35 دختر مجرد ساکن شهر تهران که به  روش نمونه­گیری نظری انتخاب‌شده بودند، مصاحبه­های عمیق و نیمه­ساختاریافته انجام شد. 11 مقوله اصلی و یک مقوله­ هسته‌ای از خلال نظام کدگذاری داده­ها استخراج شد. ترجیح رهایی و آزادی، حداکثرسازی منفعت و فردمحوری، گذران اوقات فراغت در قالبِ مدرن، شرایط ایجابی مشاغل جدید و مجازی، خانه مجردی: زمینه­های مدرن زیست­جهان، سیالیت روابط با دیگران مهم، بازاندیشی بدن و اهمیت آن، گزینش انزوا و تنهایی، بی‌اعتمادی و بدبینی نسبت به مردان، تهران و آرمانهشر مجردان، ترس از شکست و طلاق مقولات اصلی،  همچنین، «تجرد: زیست­جهانی چندوجهی» به‌عنوان مقوله هسته‌ای  بدست آمده از تحلیل داده‌ها بودند. درنهایت مدل پارادایمی بر اساس مقولات مستخرج از داده‌ها تنظیم شد. یافته­ها بر این دلالت داشتند که دختران مجرد در انتخاب زیست­جهان خود تبدیل به عاملان و کنشگرانی فعال شده و دست به انتخاب می­زنند؛ مسئله­ای که چالشی جدی و چندوجهی را پیش­روی جوانان قرار داده است.