کاربرد فراورده‌های پلاستیکی از منظر حقوق بین‌الملل محیط زیست

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حقوق عمومی و بین‌الملل، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

2 دانش‌آموختة کارشناسی ارشد، دانشکدة حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2021.316648.2681
چکیده

پلاستیک برای سهولت زندگی بشر ایجاد شد، اما استفادة بی‌رویه از آن به تهدیدی برای خود او تبدیل شد. همزمانی انتشار تصاویر محیط زیست غرق‌شده در پلاستیک و جانداران گرفتار در بند آن، ورود پلاستیک به زنجیرة غذایی و تأثیرات سو بر گردشگری و اقتصاد با اوج گرفتن جنبش‌های زیست‌محیطی؛ آثار توجه به پلاستیک و منع آن را در کنوانسیون‌هایی چون مارپل، لندن، بازل و به شکلی جامع‌تر در اسناد اتحادیة اروپا نمایان ساخت. فارغ از اهمیت پرداختن این اسناد به مسئلة پلاستیک، با ارزش نهادن به الگوهای ارائه‌شده برای تدوین معاهده‌ای با موضوع خاص پلاستیک و پذیرش ضعف‌های ساختاری و هنجاری نباید فراموش کرد اصول حقوق ‌بین‌الملل ‌محیط ‌زیست و عرف بین‌المللی، از راهی ساده‌تر، پاسخ به لزوم محدودیت و ممنوعیت تولید و مصرف پلاستیک و ورود آن به محیط زیست را داده و کشورها نیز در سیاست‌ها و حقوق داخلی خود به این ممنوعیت‌ها صحه گذاشته‌اند. آگاهی مردم در جایگزینی پلاستیک با آموزش و تأثیر از رسانه‌ها، فعالیت‌های سازمان‌های مردم‌نهاد برای معرفی جایگزینی برای آن و ترغیب نهادهای حقوقی به تنظیم مقرراتی الزام‌آور در طی مسیر رهایی محیط زیست از پلاستیک نقشی انکارنشدنی، دارد.