فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

زمینه و هدف: با گسترش و پیچیدگی تهدیدات سایبری و تبدیل فضای سایبر به یکی از ابعاد اصلی جنگ‌های آینده، توسعه آموزش‌های هدفمند و سیاست‌گذاری منسجم در این حوزه، به یکی از الزامات بنیادین نیروهای مسلح جمهوری اسلامی ایران تبدیل شده است. هدف از این مقاله، بررسی و تحلیل الزامات و مدلهای اجرایی سیاستگذاری آموزش های سایبری، متناسب با نیازهای راهبردی، عملیاتی و تاکتیکی نیروهای مسلح، با در نظر گرفتن الزامات رزم سایبری است.روش‌شناسی: پژوهش حاضر از نوع توصیفی‌تحلیلی با رویکرد کیفی و اکتشافی بوده و داده‌ها از طریق بررسی اسناد بالادستی، تحلیل محتوای سیاستی و مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با خبرگان حوزه دفاع سایبری گردآوری شده‌اند. نمونه‌گیری به‌صورت هدفمند و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافته است. تحلیل داده‌ها با بهره‌گیری از روش تحلیل مضمون و در چارچوب الگوی ترکیبی انجام گرفته است.یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که تدوین سیاست‌های آموزش سایبری، نیازمند رویکردی چندلایه و فرآیندمحور است. در این راستا، مدل کرک‌پاتریک به‌عنوان چارچوب طراحی فرایندی آموزش با تأکید بر نیازسنجی، برنامه‌ریزی، اجرا و ارزیابی، می‌تواند اثربخشی آموزش‌ها را تضمین نماید. همچنین، استفاده از ترکیب روش‌های دلفی، طوفان فکری و فیش‌باول در مرحله نیازسنجی، موجب افزایش دقت و جامعیت در استخراج مطالبات آموزشی می‌شود. یافته‌ها تأکید دارند که توسعه دوره‌های تخصصی با رویکرد مسئله‌محور، فناورانه و تهدیدمحور، نقش اساسی در تربیت نیروی انسانی سایبری ایفا می‌کند.نتیجه‌گیری: نتایج حاصل از این تحقیق نشان می دهد آموزش سایبری در نیروهای مسلح به‌عنوان یک سرمایه‌گذاری راهبردی و نه تنها یک فعالیت فنی، حیاتی و ضروری به شمار می‌آید. تحقق اثربخشی این آموزش‌ها نیازمند طراحی دقیق مدل‌های ارزیابی، هم‌راستایی با تهدیدات سایبری روزافزون و هم‌خوانی با تغییرات سریع فناوری است. . استقرار یک چارچوب سیاست‌گذاری جامع، همراه با ساختارهای اجرایی، نظام پایش و همکاری بین‌نهادی، زمینه‌ساز ارتقاء آمادگی سایبری و پایداری دفاعی کشور در برابر تهدیدات نوین خواهد بود.