بازتولید نابرابری آموزشی در دوران شیوع کرونا

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی، گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان

2 دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان

3 استاد گروه علوم تربیتی ، دانشکده علوم انسانی و اجتماعی، دانشگاه کردستان

doi
10.22059/ijsp.2021.84970
چکیده

پژوهش حاضر به دنبال روایت مدیران آموزشی مدارس متوسطه از بازتولید نابرابری آموزشی در شرایط همه‌گیری ویروس کرونا است. برابری آموزشی خود را در استفاده مساوی از فرصت­ها و امکانات آموزشی نشان می­دهد، امری که در وضعیت فعلی نظام آموزشی ایران یکی از چالش­های اساسی بشمار می­آید. شیوع ویروس کرونا مدیران آموزشی، معلمان، والدین و دانش‌آموزان را با مسائل عدیده‌ای روبرو نموده است. اما این چالش­ها و مسائل، برای همه به‌صورت یکسان تأثیرگذار نبوده و به‌موازات دسترسی به امکانات آموزشی، دسترسی به فضاهای آموزشی و سرمایه­های اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی خانواده­ها متغیر است. این پژوهش، با توجه به نظریات بوردیو، الیچ و کلمن به بحث از نابرابری آموزشی پرداخته و با استفاده از روش تحلیل روایت و مصاحبه عمیق با ٣٠ نفر از مدیران آموزشیِ مدارس متوسطه سطح شهر سنندج، به تحلیل و تبیین چگونگی بازتولید نابرابری آموزشی در شهر سنندج پرداخته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان از طبقاتی شدن آموزش و بازتولید نابرابری آموزشی در جامعه مورد مطالعه دارد.  این مقوله به‌عنوان مقوله­ی هسته­ای نشان می­دهد، آموزشی که باید به‌عنوان ابزاری برای تحرک اجتماعی، تغییرات مثبت و  دسترسی همه به امکانات و فرصت­ها تلقی شود، بیش‌ازپیش طبقاتی شده است. تمایز اجتماعی و فرهنگی، گرایش به مدارس پولی و غیردولتی، عدم دسترسی همه به آموزش در شرایط کرونا و فقر خانواده­ها و آسیب‌های آموزشی ناشی از آن چهار مقوله­ای هستند که دال بر طبقاتی شدن آموزش دارند. همچنین نتایج نشان می­دهد در شرایط شیوع ویروس کرونا، چالش­های تسلط فضای مجازی بر آموزش و عدم دسترسی همه دانش‌آموزان به آن، کم‌رنگ شدن آموزش و کاهش کارکردهای آموزشی مدارس و فقر خانواده­های مناطق پایین‌شهر و حاشیه سبب ایجاد زمینه­ی نابرابری آموزشی شده است.