واکاوی تحقق‌پذیری پایداری سکونتگاه‌ها در برنامه‌های آمایش استانی مناطق کمتر توسعه‌یافته با رویکرد RBM

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی،دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادگروه شهرسازی دانشگاه تهران، تهران، ایران

3 استاد گروه برنامه ریزی و طراحی شهری، دانشگاه فنی برلین، برلین، آلمان

doi
10.22054/urdp.2024.80953.1647
چکیده

تبیین نتایج «برنامه‍های آمایشی» به‌عنوان محصول برنامه‍ریزی فضایی با «پایداری سکونتگاه‌ها» به‌عنوان محصول پایداری و توسعه پایدار با رویکردهای جدید یک مسئله جدی است. در این پژوهش، محور اقتصاد با رویکرد RBM موردنظر است. هدف، قابلیت دستیابی به پایداری سکونتگاه‌ها با تأکید بر رشد اقتصادی و اشتغال پایدار از طریق برنامه‌های آمایش استانی در مناطق کمتر توسعه‌یافته است. طرح این پژوهش، ترکیبی متوالی است؛ و روش کمی- کیفی در دو فاز انجام خواهد شد؛ در فاز اول با مرور نظام‌مند پژوهش‌های پیشین و تحلیل محتوای کیفی جهت‌دار اسناد برنامه‌های آمایش استان‌های مناطق کمتر توسعه‌یافته منتخب پژوهش، ارکان و عوامل پایداری سکونتگاه‌ها استخراج شد. در فاز بعدی اعتبار ارکان و عوامل و نیز رابطه متقابل آن‌ها و بازتاب محتوایی و عملی آن‌ها در اسناد برنامه‌های آمایش استان ه از طریق مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با خبرگان و تحلیل محتوای تلخیصی این مصاحبه واکاوی شد. برآیند نتایج تحلیل، تناظری موجه میان سطوح فضایی و مؤلفه‌های مذکور پایداری سکونتگاه‌ها، با ماهیت سطوح سه‌گانه خروجی، پیامد و اثر را نشان می‌دهد. با بزرگترشدن سطح فضایی سکونتگاه‌ها ضریب نفوذ نتایج برنامه‌های توسعه در طول زمان کاهش می‌یابد و از «اثر» به «خروجی» میل می‌کند.