طراحی و اعتباریابی مدل باورها و ارزش‌های حمایتی فرهنگ سازمانی مدارس مبتنی‌بر ارزش‌های اخلاق اسلامی: رویکرد اکتشافی

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت اموزشی دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت اموزشی ، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.

3 دانشیار گجرشگاه علاوه مدیریت اموزشی ، دانشکدۀ روان‌شناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران

4 دانشیار گروه علوم تربیتی ، دانشکدۀ علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه کردستان، سنندج، ایران.

5 دانشجوی دکتری مدیریت آموزشی دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی دانشگاه علامه طباطبائی تهران ایران

doi
چکیده

هدف اصلی این پژوهش، طراحی و اعتباریابی مدل باورها و ارزش­های حمایتی فرهنگ سازمانی مدارس مبتنی‌بر ارزش­های اخلاق اسلامی است. روش پژوهش، ترکیبی با طرح اکتشافی متوالی در دو مرحلۀ مجزای تحلیل محتوای کیفی و زمینه­یابی است. جامعۀ آماری شامل 821 مدرسۀ دورۀ اوّل متوسطه و متوسطۀ نظری استان کردستان است. داده­های کیفی به‌شیوۀ هدفمند ازطریق منابع چندگانه گردآوری شد و اشباع نظری مدنظر قرار گرفت. اعتبار داده­های کیفی ازطریق گروه کانونی حاصل شد. داده­های کمّی ازطریق پرسشنامه در نمونه­ای به حجم 350 نفر که به شیوۀ خوشه­ای چندمرحله­ای انتخاب شده بود، گردآوری و با فن مدل­یابی معادلات ساختاری، آزمون فریدمن و تی تک­نمونه­ای تحلیل شد. حاصل یافته‌های کیفی، تدوین مدل باورها و ارزش­های حمایتی در ابعاد: 1. ارزش­های معنوی شامل  ایمان، تقوا و عبادت؛ 2. ارزش­های اخلاق فردی شامل عفت و پاکدامنی، کسب حلال، بهداشت و سلامت و اعتدال؛ 3. ارزش­های اخلاق حرفه­ای شامل توسعۀ حرفه­ای، مسئولیت­پذیری و مشارکت؛ و 4. ارزش­های اخلاق اجتماعی شامل عدالت، آداب معاشرت، وحدت و اصلاح بود. نتایج یافته­های کمّی حاکی از برازش خوب مدل و معنی‌داری تفاوت اولویت­ها بین ابعاد مدل در جامعۀ آماری بود. همچنین، وضعیت موجود مدارس در ابعاد مدل، بالاتر از میانگین و در سطح مطلوب قرار دارد.