شناسایی روش‌های افزایش بهره‌وری ناظران پروژه‌های گازرسانی با استفاده از روش تلفیقی نظریه‌های تریز و داده بنیاد (مطالعه موردی: شرکت گاز خراسان رضوی)

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد، رئیس اجرای طرح‌ها، گروه مهندسی و اجرای طرح‌ها، شرکت گاز خراسان رضوی، مشهد، ایران

2 دکتری، مهندس اجرای شبکه گازرسانی، گروه مهندسی و اجرای طرح‌ها، شرکت گاز خراسان رضوی، مشهد، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2076610.1422
چکیده

این مطالعه به طور سیستماتیک، پیش‌نیازها، پیامدها، و روش‌های بهبود بهره‌وری ناظران در پروژه‌های توزیع گاز در شرکت گاز خراسان رضوی را شناسایی و سازماندهی می‌کند. با اتخاذ رویکرد تفسیری-سازنده‌گرایانه، پژوهش دو روش‌شناسی را ادغام می‌نماید: نظریه داده‌بنیاد و تریز (به طور خاص، ماتریس تضادهای آلتشولر و ۴۰ اصل ابداعی). داده‌ها از طریق مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته و مبتنی بر رویداد با ۱۹ ناظر جمع‌آوری شد. با استفاده از نظریه داده‌بنیاد سازنده‌گرایانه در نرم‌افزار MAXQDA، تحلیل پنج دسته اصلی تأثیرگذار بر بهره‌وری ناظران را شناسایی کرد: (۱) آموزش و توانمندسازی، (۲) انگیزش و رضایت شغلی، (۳) ارتباطات سازمانی مؤثر، (۴) تعادل کار-زندگی، و (۵) سلامت روانشناختی. ابتکارات برای بهبود این عوامل، اغلب هزینه‌های قابل توجه، زمان و انرژی را به همراه دارد. برای حل این تضادهای ذاتی، مطالعه از مفهوم نتیجه نهایی ایده‌آل تریز و ماتریس تضاد از طریق نرم‌افزار CREAX استفاده کرد و نه اصل ابداعی مناسب را استخراج نمود: ادغام، عمل مقدماتی، تداوم عمل مفید، تبدیل زیان به سود، پرش، بازخورد، جایگزینی مکانیکی، سیستم سیال، و تغییر ویژگی. کاربرد استراتژیک این اصول نشان می‌دهد که امکان بهبود بهره‌وری هسته‌ای همزمان با کاهش محدودیت‌های منابع مرتبط وجود دارد.

کلیدواژه‌ها