طراحی مدل الزامات اقتصاد اشتراکی برای سیستمهای تولیدی در صنعت نساجی
نویسندگان
1 استاد، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
3 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 نویسنده مسئول: دانشیار، گروه مدیریت، دانشکده علوم اداری و اقتصادی، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
doi
10.22034/sep.2026.2075462.1414چکیده
هدف این پژوهش، طراحی مدلی از الزامات اقتصاد اشتراکی برای سیستمهای تولیدی در صنعت نساجی جنوب شرقی عراق است؛ بخشی که با وجود ظرفیتهای بالقوه، فاقد چارچوبی بومی برای تشخیص الزامات و روابط علّی این رویکرد است. برای این منظور، ابتدا مرور نظاممند ادبیات برای شناسایی الزامات انجام شد. سپس شاخصهای استخراجشده با روش سوآرا به کمک خبرگان اولویتبندی شدند. درنهایت، با بهرهگیری از نگاشت شناختی فازی و نرمافزار FCMapper، روابط علّی بین عوامل و سناریوهای اثرگذار و اثرپذیر تبیین شد. یافتهها نشان داد که چهار عامل «حمایت مدیریت ارشد»، «سیاستهای حمایتی و نظارتی»، «آگاهی ذینفعان» و «فرهنگ پذیرش اقتصاد اشتراکی» بیشترین نقش را در پیادهسازی موفق اقتصاد اشتراکی ایفا میکنند. همچنین «شناسایی ظرفیتهای مازاد و منابع کماستفاده» بهعنوان عامل پایهای، بیشترین اثرگذاری را بر سایر الزامات دارد. بنابراین برای استقرار اقتصاد اشتراکی در صنعت نساجی جنوب شرقی عراق ابتدا باید ظرفیتهای مازاد بهطور نظاممند شناسایی و فعال شوند. مدل ارائهشده میتواند بهعنوان راهنمایی عملی برای سیاستگذاران و مدیران در بهکارگیری اقتصاد اشتراکی در صنایع تولیدی مورداستفاده قرار گیرد.
