ادغام پایداری در انتخاب استراتژی‌های نگهداری و تعمیرات: یک مطالعه موردی مبتنی بر روش فوکام در صنعت قطعه‌سازی خودرو

نویسندگان

1 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران

2 استادیار، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران

3 کارشناسی ارشد، گروه مهندسی صنایع، دانشکده فنی و مهندسی، دانشگاه صنعتی قم، قم، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2074271.1408
چکیده

این پژوهش با هدف شناسایی و اولویت‌بندی استراتژی‌های نگهداری و تعمیرات سیستم تولید مبتنی بر اصول پایداری در صنعت قطعه‌سازی خودرو انجام شد. پژوهش حاضر ازنظر هدف، کاربردی و ازنظر گردآوری داده‌ها، توصیفی پیمایشی است. با استفاده از مطالعه ادبیات و نظرات خبرگان، معیارهای پایداری در چهار بعد اقتصادی، اجتماعی، زیست‌محیطی و فنی شناسایی و با روش دلفی تأیید شدند. سپس با به‌کارگیری روش تصمیم‌گیری چندمعیاره فوکام، وزن معیارها و زیرمعیارها محاسبه گردید. در نهایت، هفت استراتژی نگهداری و تعمیرات با استفاده از دو تکنیک مجموع وزنی ساده و تاپسیس رتبه‌بندی شدند. جامعه آماری پژوهش را چهار شرکت قطعه‌سازی خودرو تشکیل دادند و داده‌ها از طریق پرسشنامه و نظرسنجی از 10 خبره گردآوری شد. یافته‌ها نشان داد که در بین ابعاد پایداری، بعد اجتماعی بالاترین اولویت را دارد و ابعاد اقتصادی، فنی و زیست‌محیطی در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. در بین زیرمعیارها، از رده خارج کردن تجهیزات فرسوده و جایگزینی با تجهیزات سبز، رتبه اول و رعایت استانداردهای ایمنی و محیط‌زیستی و تخصص کارکنان در رتبه‌های بعدی قرار گرفتند. همچنین در رتبه‌بندی استراتژی‌ها، استراتژی نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه در رتبه اول، استراتژی نگهداری و تعمیرات بهره‌ور فراگیر در رتبه دوم و استراتژی نگهداری پیش‌بینی‌کننده در رتبه سوم قرار گرفتند. با توجه به اولویت بالای ابعاد اجتماعی و اقتصادی، به مدیران صنعت قطعه‌سازی خودرو توصیه می‌شود با تمرکز بر استراتژی‌های پیشگیرانه و بهره‌ور فراگیر، ضمن ارتقای بهره‌وری، پایداری عملیات خود را بهبود بخشند.

کلیدواژه‌ها