مدل‌سازی چندهدفه برای مدیریت هزینه در تخصیص بهینه کالاهای امدادی در شرایط بحرانی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 نویسنده مسئول: استادیار، گروه مدیریت صنعتی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

doi
10.22034/sep.2025.2075536.1416
چکیده

این تحقیق به بررسی مدل‌سازی چندهدفه برای مدیریت هزینه در تخصیص بهینه کالاهای امدادی در شرایط بحرانی می‌پردازد، با تمرکز بر اهمیت زمان و منابع در مواقع اضطراری. هدف اصلی، توسعه مدل ریاضی برای بهینه‌سازی تخصیص مؤثر کالاها با اعمال عدم‌قطعیت، کاهش هزینه‌ها و بهبود پاسخگویی به بحران‌هاست. مقاله یک مدل برنامه‌ریزی ریاضی چندهدفه و چنددوره‌ای برای توزیع منصفانه اقلام امدادرسانی ارائه می‌دهد و یک زنجیره تأمین بشردوستانه چندهدفه و چندسطحی برای توزیع عادلانه بسته‌های معیشتی توسعه یافته است. علاوه بر این، روش فراابتکاری برای حل مدل در ابعاد بزرگ و ارزیابی راه‌حل‌های پارتویی انجام شده است. تحقیق چهار شاخص لجستیک بشردوستانه را بررسی می‌کند: هزینه دسترسی و حمل‌ونقل، نرخ تقاضای برآورده نشده در هر دوره، فاصله بین نرخ پر کردن تقاضا و رضایت ایده‌آل در کل دوره، و خطرات زیست‌محیطی. مدل برای تخصیص مواد ضروری (آب، غذا، دارو، تجهیزات، پوشاک و پتو) از مراکز امدادرسانی چندگانه به مناطق آسیب‌دیده مختلف طراحی شده تا رفتار منصفانه‌ای داشته باشد و با وضعیت واقعی سازگارتر باشد. نتایج نشان می‌دهد که افزایش اپسیلون تا مقدار مشخصی تغییرات کمی در توابع هدف ایجاد می‌کند، اما پس از آن تغییرات قابل‌ملاحظه‌ای رخ می‌دهد؛ ناحیه شدنی و بردار بهبوددهنده برای اپسیلون بین ۵۰ تا ۹۰۰ تعیین شده و مقادیر بهینه اپسیلون برای توابع هدف اول تا چهارم به ترتیب ۵۰۰، ۱۵۰، ۶۰۰، و ۱۵۰ و ۶۰۰ است. مدل برای بلایای طبیعی ناگهانی محلی در مقیاس بزرگ در مناطق شهری مناسب است و مستقیماً برای طوفان‌ها یا بلایای پراکنده قابل استفاده نیست. در نهایت، این تحقیق به بهبود فرآیندهای امدادرسانی، کاهش هزینه‌ها و نجات جان انسان‌ها کمک می‌کند.

کلیدواژه‌ها