فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: خستگی ذهنی می‌تواند تأثیرات قابل توجهی بر عملکرد روانی-عصبی و توانایی‌های شناختی، بویژه در فعالیت‌های پیچیده و نیازمند تمرکز بالا، مانند تیراندازی داشته باشد. روش‌ها: پژوهش حاضر شامل ۲۰ تیرانداز نیمه‌حرفه‌ای ۱۸ تا ۲۸ سال بود که به‌صورت تصادفی در دو گروه خستگی ذهنی و کنترل تقسیم شدند. در پیش‌آزمون، همه افراد ۳۰ تیر به سیبل‌های قرمز، آبی و خنثی شلیک کردند و همزمان سیگنال الکتروانسفالوگرافی (EEG) ثبت شد. سپس گروه خستگی ذهنی سی دقیقه تحت تکلیف استروپ قرار گرفت و گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. درنهایت پس‌آزمون مطابق پیش‌آزمون گرفته شد. توان طیف (با واحد µV²/Hz) باندهای فرکانسی تتا (۴-۸ هرتز)، آلفا (۸-۱۲ هرتز) و بتا (۱۳-۳۰ هرتز) محاسبه گردید. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس مرکب در سطح معناداری ۰.۰۵ تجزیه و تحلیل شدند. یافته‌ها: نتایج نشان داد که خستگی ذهنی و رنگ سیبل، الگوی مکانی فعالیت باندهای فرکانسی مغز را تغییر می‌دهند. خستگی ذهنی به‌طور کلی با افزایش توان طیف (µV²/Hz) باند فرکانسی تتا در نواحی حسی-حرکتی و آهیانه‌ای همراه بود. در باند فرکانسی آلفا، سیبل قرمز و خنثی افزایش توان طیفی گسترده‌ای ایجاد کردند، درحالی‌که سیبل آبی با کاهش توان طیف در نواحی پیشانی-پس‌سری همراه بود. در باند فرکانسی بتا نیز یک الگوی تعاملی مشاهده شد. نتیجه گیری: یافته‌های حاضر نشان می‌دهد که خستگی ذهنی ناشی از یک تکلیف شناختی و همچنین تغییر رنگ سیبل، می‌توانند به‌طور مستقل و تعاملی، الگوهای طیفی قشر مغز تیراندازان را در باندهای فرکانسی تتا، آلفا و بتا تغییر دهند