تهیه نقشه شاخص درجه روز رشد (GDD) گندم در ایران بر اساس دورههای فنولوژی بومی در سامانه نیازآب
نویسندگان
1 2- استاد بخش آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
2 دانشیار، بخش آبیاری و فیزیک خاک، موسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران
3 محقق بخش آبیاری و فیزیک خاک، مؤسسه تحقیقات خاک و آب، سازمان تحقیقات، آموزش و ترویج کشاورزی، کرج، ایران.
doi
10.22059/ijswr.2026.410370.670093چکیده
نظر به توسعه سامانه نیاز آب و افزودن زیر برنامه GDD (درجه روز رشد) به آن و با توجه به ضرورت تعیین این شاخص برای تعیین زمان مناسب برداشت و تعیین دورههای فنولوژی در این مطالعه این شاخص برای گیاه گندم تعیین و نقشه آن برای کل کشور تولید شد. در این راستا در 805 نقطه مکان مقادیر GDD در یک بازه ده ساله مورد بررسی قرار گرفت و سپس بر اساس روش اصلاح شده مقادیر شاخص GDD برای دورههای مختلف چهارگانه گندم نیز تعیین شد. نتایج نشان داد که گندم برای یک دوره رشدو نمو به طور متوسط در کشور 1899 روز درجه رشد نیاز دارد و برای پایان یافتن دوره اولیه رشد فائو به طور متوسط 413 روز درجه رشد و برای پایان یافتن دوره میانی 414 روز درجه رشد و برای دوره میانی 513 روز درجه رشد و برای دوره پایانی 489 روز درجه رشد نیاز دمایی دارد. بر اساس اطلاعات به دست آمده دورههای رشد بر اساس شاخص GDD تولید شد و با دادههای زمینی مورد مقایسه قرار گرفت که از انطباق مناسبی برخوردار بود. سپس با استفاده از این اطلاعات نقشه GDD گندم تهیه شد و برای کل دوره رشد و دورههای مختلف رشد گیاهی این نقشهها ارائه و مورد تحلیل قرار گرفت.