فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به کاهش ماده آلی و پتاسیم قابل‌دسترس در خاک‌های کشور و نقش حیاتی پتاسیم در رشد و عملکرد گیاهان، مطالعه‌ای برای بررسی اثر کود‌های آلی بر اشکال پتاسیم در خاک‌های متفاوت ضروری به نظر می‌‌رسد. بدین منظور در پژوهشی ابتدا شش نوع کود آلی گاوی، مرغی، گوسفندی، کمپوست زباله شهری، ورمیکمپوست و میلورم­فرس با سطح 5/1 درصد به دو نمونه خاک با خصوصیات متفاوت اضافه شدند. خاک‌های مورد استفاده از محدوده دانشکده کشاورزی دانشگاه رازی و منطقه میاندربند کرمانشاه نمونه-برداری شدند. پس از افزودن کودها به خاک، نمونه‌ها به مدت 60 روز در دمای 25 درجه سلسیوس و رطوبت ظرفیت زراعی در شرایط انکوباسیون قرار گرفتند. در پایان دوره، پتاسیم محلول، تبادلی، غیر تبادلی، ساختمانی، فاکتور تحرک (MF)  و شاخص توزیع کاهش‌یافته (IR)  پتاسیم اندازه‌گیری شدند. نتایج نشان داد که افزودن کودهای آلی مختلف اثر معنی­داری بر اشکال پتاسیم و شاخص‌های MF و IR در هر دو خاک داشتند. بیشترین مقادیر پتاسیم محلول در تیمار کود مرغی (5/303 mg kg-1) و میلورم­فرس (66/296 mg kg-1)، پتاسیم تبادلی در تیمار میلورم­فرس (66/1343 mg kg-1)، پتاسیم غیر تبادلی در تیمار کود مرغی (66/2326 mg kg-1) و پتاسیم ساختمانی در تیمار میلورم­فرس (7502 mg kg-1) در خاک میاندربند حاصل شدند. بیشترین مقدار فاکتور MF (56/15 درصد) در تیمار میلورم­فرس و کمترین مقدار فاکتور IR  (79/0) در تیمار مرغی در خاک میاندربند به دست آمد. به طور کلی، بیشترین اثرات مثبت بر اجزاء پتاسیم و فاکتور‌های MF و IR به ترتیب در تیمار‌های کودی میلورم­فرس، مرغی، گوسفندی و گاوی مشاهده شد، در حالی که کمپوست زباله شهری و ورمی­کمپوست اثرات کمتری داشتند. انجام مطالعات بیشتر با این کود‌ها در شرایط گلخانه و مزرعه همراه با مطالعات کانی‌شناسی خاک پیشنهاد می‌گردد.