سازوکارها و چالش‌های انتقال بین‌المللی سوابق بیمۀ تأمین اجتماعی

نویسندگان

1 دانش‌آموختۀ دکتری حقوق عمومی دانشگاه تهران، قاضی دیوان عدالت اداری، تهران، ایران.

2 دانشیار، گروه حقوق، دانشکدۀ حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22059/jplsq.2023.348812.3180
چکیده

حمایت از حقوق تأمین اجتماعی کارگران مهاجر و اعضای خانوادۀ آنان به‌عنوان یک مسئلۀ حقوق بشری، در یک قرن اخیر مورد توجه بسیاری از نهادها بین‌المللی قرار گرفته است. یکی از جلوه‌های این توجه، مسئلۀ شناسایی و پذیرش حقوق مکتسبۀ تأمین اجتماعی آنان است؛ از جمله مصادیق حقوق مکتسبۀ تأمین اجتماعی کارگران مهاجر را باید سوابق بیمه‌ای کسب‌شده توسط آنان در کشور یا کشورهای محل اشتغال پیشین دانست. با توجه به اهمیتی که این موضوع برای کارگران مهاجر دارد در این مقاله به بررسی ابعاد حقوقی انتقال بین‌المللی سوابق بیمۀ تأمین اجتماعی پرداخته شده است. یافته‌های این پژوهش، دلالت بر آن دارد انتقال بین‌المللی سوابق بیمه‌ای دارای شرایط متعدد، شامل عضویت در نظام بیمه‌ای، اقامت در کشور میزبان و وجود موافقت‌نامه بین‌المللی تأمین اجتماعی میان کشور مبدأ و مقصد کارگر مهاجر است. در حال حاضر، بیشتر کشورهای در حال توسعه در زمینۀ انتقال بین‌المللی سوابق بیمه‌ای با چالش‌های مختلفی مواجه‌اند که برجسته‌ترین آنها عبارت‌اند از: محدودیت‌های انتقال داخلی سوابق بیمه‌ای، تفاوت در نظام تأمین اجتماعی کشورها و رویکرد سلبی کشورها نسبت به انعقاد موافقت‌نامه‌های بین‌المللی تأمین اجتماعی یا الحاق به اسناد مصوب سازمان ملل متحد و سازمان بین‌المللی کار.