اثر آموزش مجازی معلمان تربیت‌بدنی بر سواد بدنی و عملکرد شناختی دانش‌آموزان عادی و کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر

نویسندگان

1 دانشگاه تهران

2 دانشگاه تهران

3 دانشگاه فرهنگیان

4 دانشگاه ارومیه

doi
10.48308/mbsp.2026.244468.1333
چکیده

هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثر آموزش مجازی معلمان تربیت‌بدنی بر بهبود سواد بدنی و عملکرد شناختی (حافظه کاری و توجه) دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر و دانش‌آموزان عادی انجام شد. روش‌ها: مطالعه نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون و گروه کنترل بود. نمونه شامل ۴۰۰ دانش‌آموز پایه هفتم (۲۰۰ دانش‌آموز کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر با IQ ۵۵-۷۰ و ۲۰۰ دانش‌آموز عادی) از مدارس شهرستان اهواز بود که به‌طور هدفمند انتخاب و به‌طور تصادفی در دو گروه تجربی (آموزش مجازی توسط معلمان آموزش‌دیده) و کنترل تخصیص یافتند. معلمان گروه تجربی ۳۲ ساعت آموزش مجازی ضمن خدمت دریافت کردند. ابزارهای پژوهش شامل پرسشنامه سواد بدنی (CAPL-2) و آزمون ۱-back برای سنجش حافظه کاری و زمان واکنش بود. یافته ها: نتایج نشان داد آموزش مجازی معلمان تربیت‌بدنی به‌طور معنی‌داری (001/0 P≤) تمام ابعاد سواد بدنی و نمره کلی آن را در هر دو گروه دانش‌آموزی بهبود بخشید. اندازه اثر بسیار بالا (۶۲/۰ تا ۹۲/0) بود. همچنین عملکرد شناختی (کاهش زمان واکنش در آزمون n-back به‌طور معنی‌داری بهبود یافت (001/0 P≤). هرچند هر دو گروه پیشرفت داشتند، اما میزان بهبود در دانش‌آموزان عادی بیشتر از دانش‌آموزان کم‌توان ذهنی آموزش‌پذیر بود. نتیجه گیری: آموزش مجازی معلمان تربیت‌بدنی رویکردی مؤثر و عدالت‌محور برای ارتقای سواد بدنی و عملکرد شناختی در هر دو گروه دانش‌آموزی، به‌ویژه دانش‌آموزان با نیازهای ویژه، است. گسترش برنامه‌های ضمن خدمت مجازی برای معلمان تربیت‌بدنی توصیه می‌شود.