تکامل ماگما و شرایط فیزیکوشیمیایی مجموعه گرانیتوییدی قهرود بر پایه شیمی کانی و داده‌های دما-فشارسنجی

نویسندگان
doi
10.22071/gsj.2026.533389.2209
چکیده

مجموعه­ گرانیتوییدی قهرود در جنوب‌باخترکاشان و در بخش مرکزی کمربند ماگمایی ارومیه – دختر (UDMA) قرار دارد. این مجموعه­ نفوذی با ترکیب عمده گرانودیوریت- تونالیت میزبان آنکلاوهای میکروگرانولار مافیک با ترکیب گابرودیوریت تا تونالیت می‌­باشد. کانی‌شناسی اولیه در این سنگ‌­ها شامل آمفیبول، بیوتیت،پلاژیوکلاز و پتاسیم فلدسپار است. نتایج حاصل از آنالیز شیمی کانی‌ها نشان می‌دهند که ترکیب پلاژیوکلازها از نوع آندزین، پتاسیم فلدسپار از نوع ارتوکلاز، آمفیبول‌ها شامل هورنبلند منیزیم­دار، و بیوتیت‌ها از نوع منیزیم‌­دار می‌­باشند. آمفیبول‌ها نسبت بالایی از ⁺) Fe³ ⁺ + /(Fe³ ⁺ Fe 3 دارند، در حالی که بیوتیت‌ها دارای مقادیر کم Al tot و نسبت پایینی از Fe/(Fe + Mg) هستند که نشان‌دهنده‌ شرایط نسبتا اکسیدان در هنگام تبلور آن‌هاست. فوگاسیته اکسیژن (ƒO ₂ ) بین 12- 10 تا 14- 10 بار (1/23+ ΔNNO )، بر اساس بافر (نیکل – اکسید نیکل) در نمونه‌های تونالیتی و 14- 10 تا 16- 10 بار (0/34+ ΔNNO ) در نمونه‌های گرانودیوریتی و آنکلاو وابسته به آن متغیر است. نتایج دما-فشارسنجی بر پایه آمفیبول‌های کلسیم‌دار، فشار بیشینه حدود 39/4 کیلوبار و دمای حدود ۸۰۰ درجه سانتی‌گراد را در سنگ‌های تونالیتی و نمونه‌ آنکلاو، و فشار حدود 34/3 کیلوبار و دمای حدود ۷۵۰ درجه سانتی‌گراد را در گرانودیوریت‌ها نشان می‌دهد، که بیانگر شروع تبلور آمفیبول در این سنگ‌ها است. بیوتیت‌های اولیه در سنگ‌های گرانیتوییدی قهرود، در دماهای ۶۹۰ تا ۷۸۴ درجه سانتی‌گراد (میانگین ۷۱۲ درجه سانتی‌گراد) تبلور یافته‌اند .