ارزیابی زمین‌شناسی و طبقه‌بندی رسوبات زیرسطحی در گستره دشت اصفهان

نویسندگان

1 دانشگاه علوم پزشکی تهران

2

doi
10.22071/gsj.2025.485697.2163
چکیده

دشت اصفهان در پهنه سنندج- سیرجان با مختصات جغرافیایی 545000 تا 581000 و 3606000 تا 3627000 قرار دارد. توالی رسوبی زیرسطحی در این دشت به 4 پهنه اصلی و 6 زیرپهنه تفکیک می‌شود. پهنه A، ‌رخنمون‌های سنگی و توالی سنگ بستر در این دشت است. پهنه B شامل نهشته‌های مخروط‌افکنه‌ای است که تنوعی از رسوبات واریزه‌ای (B1)، رسوبات درشت‌دانه تا ریزدانه دامنه‌ای (B2) و رسوبات گلی خرده‌دار (B3) را دربر می‌گیرد. پهنه C متشکل از نهشته‌های ریزدانه پلایایی همراه با آهک‌های پدوژنیک بوده که در زمین‌های فروافتاده، خارج از دشت آبرفتی زاینده‌رود ایجاد شده است. پهنه D، دشت آبرفتی رودخانه زاینده‌رود است که به واحدهای ریزدانه بالایی  (D1)، درشت‌دانه میانی (D2) و ریزدانه زیرین (D3)  تفکیک می‌شود. رسوبات ریزدانه در شرایط آرام و ماندابی و توالی درشت‌دانه به‌واسطه جریانات سیلابی رودخانه رسوب‌گذاری نموده است. مسطح‌بودن دشت، عریض‌شدن بستر و بالاآمدگی سنگ بستر در بخش خاوری مسیر رودخانه به خروج رودخانه از مسیر اصلی در دشت اصفهان انجامیده که وجود نهشته‌های درشت‌دانه رودخانه‌ای با گردشدگی و کرویت بالا و در توالی ریزشونده به سمت بالا در زمین‌های مرکزی، ‌شمالی و شمال‌خاوری دشت اصفهان گویای وجود کانال متروک رودخانه زاینده‌رود تا بخش‌های شمال خاوری این دشت است.