تحلیل فضایی رابطۀ عوامل اکولوژیکی و قیمت مسکن در شهر تهران
نویسندگان
1 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، تهران، ایران.
2 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، تهران، ایران.
3 گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکدۀ علوم جغرافیایی، تهران، ایران
doi
10.22108/sppl.2024.142377.1802چکیده
انسانها بهدنبال مکانهایی هستند که کیفیت زندگی خوبی دارند. کیفیت زندگی تا حدود زیادی تابع عوامل محیطی است. از این نظر، عوامل محیطی تأثیر چشمگیری بر ارزش دارایی دارد. هدف از پژوهش حاضر پیبردن به این مفهوم است که در شهر تهران تا چه میزان تفاوتهای فضایی قیمت املاک مسکونی تابع عوامل اکولوژیکی است؟ در این مطالعه دادهها از سامانۀ املاک، ایستگاههای سینوپتیک هواشناسی، ایستگاه کنترل کیفیت هوا، شیپ فایل کاربری اراضی و سازمان فناوری اطلاعات و ارتباطات شهرداری تهران به دست آمده است. با ورود دادهها به سیستم اطلاعات جغرافیایی برای هرکدام یک لایه اطلاعاتی ساخته شده است. ۴۰۰ نقطه با مرکزیت محلههای شهر تهران ملاک محاسبات تحلیلی بوده که اطلاعات مربوط به آنها برای تمامی متغیرها حاصل شده است. برای تولید و تحلیل دادههای لازم از نزمافزار ArcGIS و توابعSpatial Analyst Tools استفاده شده است. یافتهها دلالت بر این دارد که مطلوبیت عوامل اکولوژیکی از شمال به جنوب شهر کاسته میشود و بهدنبال آن قیمت مسکن نیز کاهش مییابد. رقم همبستگی 71/0+ نشان میدهد که میان قیمت ملک و مطلوبیت عوامل اکولوژیکی درسطح بالایی رابطه وجود دارد. در ارزش مبادلاتی مسکن منطقۀ 1 بهعنوان شمالیترین منطقه و منطقۀ 20 بهعنوان جنوبیترین منطقه است که میانگین قیمت در آنها حدود 3 برابر متفاوت است؛ بنابراین باوجود نقشآفرینی اقتصاد سیاسی و دگرگونیهای عمیقی که با ورود و تجلی مدرنیسم در کالبد شهر ایجاد شده است، هنوز هم شیب اقتصادی-اجتماعی شمال به جنوب شهر با شیب مطلوبیت اکولوژکی که با جایگزینی اقتصاد سیاسی و بازیگری سرمایه در جای مطلوبیت طبیعی محیط بازتولید میشود، انطباق دارد.