امکان‌سنجی مسئولیت کیفری بانک‌ها در خصوص اعطای تسهیلات بدون اخذ تضمین مناسب

نویسندگان

1 کارشناس ارشد حقوق اقتصادی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران.

2 استادیار دانشکده علوم انسانی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد صفادشت، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد حقوق جزا و جرم‌شناسی، دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22054/jclr.2026.83944.2733
چکیده

صنعت بانک‌داری در ایران به دلیل توسعه ناکافی بازار سرمایه و ناکارآمدی‌های موجود در این بازار، تأمین مالی بلندمدت و کوتاه‌مدت فعالیت‌های اقتصادی را بر عهده دارد. بر این ‌اساس اعطای وام و تسهیلات جزء مهمی از عملیات تأمین مالی هر بانک است. با این حال احتمال عدم بازپرداخت به ‌موقع وام‌ها و تسهیلات باعث ایجاد ریسک اعتباری در بانک‌ها می‌شود و عدم وجود مسئولیت کیفری در این زمینه می‌تواند نتایج نامطلوبی را در عملکرد بانک‌ها به دنبال داشته باشد. پژوهش کاربردی حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و با مطالعه اسنادی به تحلیل مبانی مسئولیت کیفری بانک‌ها در خصوص اعطای تسهیلات بدون اخذ ضمانت‌نامه اختصاص دارد. نتایج و یافته‌های این نوشتار نشان داده است که برای اعطای تسهیلات، بانک باید از بازگشت سرمایه خود اطمینان حاصل کند. بدین منظور تضمین می‌کند که در صورت خودداری مشتری از بازپرداخت اصل و زیر وجوه بدهی خود، سرمایه بانک و شعب آن از بین نمی‌رود و چرخه نظام بانکی و عملیات بانکی مختل نخواهد شد. بنابراین در این باب باید تضمین‌های لازم در نظر گرفته شده تا مطالبه‌ها در کوتاه‌ترین زمان و با کمترین آسیب اجتماعی وصول شود.  از این‌رو باید در صورت عدم اخذ تضمین کافی از سوی بانک‌ها، برای آن‌ها مسئولیت کیفری قائل شویم.

کلیدواژه‌ها