فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توسعۀ میان‌افزا به‌عنوان یکی از رویکردهای نوین در معماری و شهرسازی، در دهه‌های اخیر به‌عنوان یک استراتژی کلیدی برای بازآفرینی شهری، ارتقاء کیفیت محیطی و تحقق توسعۀ پایدار شناخته شده است. این رویکرد با تأکید بر ابعاد فیزیکی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست‌محیطی، چارچوبی جامع برای بهینه‌سازی استفاده از اراضی شهری و بازآفرینی فضاهای موجود فراهم می‌کند. با وجود اهمیت روزافزون این مفهوم، بررسی‌های پیشین عمدتاً پراکنده بوده و کم‌تر به تحلیل عمیق مفهومی و نظری توسعۀ میان‌افزا پرداخته‌اند. ازاین‌رو، هدف اصلی این پژوهش، مفهوم‌شناسی و واکاوی نظری توسعۀ میان‌افزا در متون معماری و شهرسازی جهانی، با رویکردی بین‌رشته‌ای و تحلیلی است. روش تحقیق در این مطالعه بر مبنای مرور نظام‌مند ادبیات و تحلیل بیبلومتریک طراحی شده است. در گام نخست، مقالات مرتبط از پایگاه داده اسکو پوس در بازۀ زمانی 2000 تا 2024 استخراج و بعد با بهره‌گیری از نرم‌افزار VOSviewer، شبکه‌های هم واژگانی، نویسندگان تأثیرگذار، مجلات پر استناد و روندهای پژوهشی نوظهور شناسایی شد. در گام دوم، یافته‌های به‌دست‌آمده با رویکرد تحلیل محتوایی تفسیر و شاخص‌های اصلی توسعۀ میان‌افزا استخراج گردید. نتایج پژوهش نشان می‌دهد که توسعۀ میان‌افزا به‌عنوان رویکردی چندبعدی، نقش مهمی در ارتقاء کیفیت محیط شهری، افزایش تاب‌آوری فضاهای موجود و کاهش گسترش بی‌رویۀ شهرها ایفا می‌کند. همچنین، ضرورت تدوین چارچوب‌های نظری منسجم و مدل‌های مفهومی بر مبنای شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی و زیست‌محیطی برای تحقق توسعۀ پایدار شهری بیش‌ازپیش احساس می‌شود. نوآوری پژوهش حاضر در ارائۀ یک برداشت تحلیلی-مفهومی از توسعۀ میان‌افزا با تأکید بر همگرایی نظریات معاصر و شناسایی خلأهای پژوهشی در ادبیات جهانی است. یافته‌های این مطالعه می‌تواند به شناسایی شکاف‌های پژوهشی و ارائۀ راهبردهای کاربردی برای سیاست‌گذاران و طراحان شهری کمک کند.