شناسایی مؤلفههای اثرگذار بر برنامهریزی شهر سالم و تدوین الگوی مطلوب (مطالعۀ موردی: کلانشهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
doi
10.22080/usfs.2026.28962.2514چکیده
امروزه رشد فزایندۀ شهرنشینی و بروز مشکلات و چالشهای ناشی از آن در ابعاد مختلف سلامتی، اجتماعی، اقتصادی و زیستمحیطی، منجر به طرح رویکردهای مرتبط با پایداری گردیده که یکی از جامعترین این رویکردها شهر سالم میباشد. با توجه به اهمیت کاربست این رویکرد در برنامهریزی شهرهای امروزی، پژوهش حاضر با هدف شناسایی مؤلفههای اثرگذار بر برنامهریزی شهر سالم و تدوین الگوی مطلوب در کلانشهر تبریز نگارش شده است. روش تحقیق در پژوهش حاضر از نظر نوع آمیخته، از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت تحلیلی و اکتشافی میباشد که در راستای تجزیهوتحلیل دادهها از معادلات ساختاری مبتنی بر حداقل مربعات جزئی استفاده شده است. یافتههای تحقیق نشان میدهد که مهمترین مؤلفههای اثرگذار در راستای برنامهریزی شهر سالم در کلانشهر تبریز به ترتیب مربوط به الزام سیاسی با تأکید بر قانونگذاری مناسب در اسناد فرادست، حمایتهای سیاسی از ایجاد شهر سالم و تدوین اصول و راهبردهای سلامت برای همه، بازاندیشی در ساختار سازمانی بر مبنای تشکیل سازمان واحد متصدی برنامهریزی شهر سالم با کارگروههای ابعاد مختلف (اجتماعی، اقتصادی، زیستمحیطی و بهداشتی) و چشمانداز مشترک براساس ظرفیتسنجی مناسب (ارزیابی امکانات و محدودیتها) میباشد. درنهایت با توجه به مؤلفههای اثرگذار شناساییشده و اصول 14گانۀ شهر سالم مبتنی بر گزارشهای سازمان جهانی بهداشت، راهبردها و الگوی مطلوب برنامهریزی شهر سالم در کلانشهر تبریز با درنظرگیری شرایط موجود و الزامات اساسی تدوین شده است. به عبارتی بومیسازی اصول 14گانۀ شهر سالم با توجه به امکانات و محدودیتهای سیاسی، سازمانی و چشماندازهای موجود کلانشهر تبریز مدنظر پژوهش حاضر بوده است.
