واکاوی و تبیین مؤلفههای نوآوری اجتماعی در بازآفرینی شهری (نمونه مطالعاتی: پروژهی عتیق شهر تبریز)
نویسندگان
1 استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
2 استاد دانشکده معماری و شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران
3 دانشجوی دکتری شهرسازی اسلامی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه هنر اسلامی تبریز، تبریز، ایران.
doi
10.22080/usfs.2026.29096.2516چکیده
نیاز به تغییر متناسب با نیازهای امروزه، کاربست رویکردهای جدید همانند نوآوری اجتماعی در بازآفرینی بافتهای مسألهدار شهری را لازم و ضروری مینماید. نوآوری اجتماعی میتواند با غلبه بر ناکارآمدی سیاستها و راهحلهای قدیمی و همچنین با یافتن راهحلهای جدید و کارا نقش مهم و مؤثری در حل مسائل و مشکلات این بافتها ایفاء کند. مهمترین هدف پژوهش حاضر تبیین مؤلفهها و شاخصهای نوآوری اجتماعی در بازآفرینی شهری میباشد که در این راستا از مطالعات کتابخانهای– اسنادی به منظور تدوین ادبیات پژوهش و از مطالعات میدانی به منظور بررسی و ارزیابی محدوده پژوهش بهره گرفته شده است. نتایج پژوهش به این صورت است که چهار مؤلفهی "توانمندسازی و ظرفیتسازی"، "مشارکت و همکاری"، "راهحل و ایده خلاقانه"، و "تغییر و تحول" مهمترین مؤلفههای نوآوری اجتماعی در بازآفرینی شهری میباشند. همچنین در این پژوهش پروژهی عتیق شهر تبریز به عنوان نمونه مطالعاتی انتخاب گردیده است که یکی از مهمترین پروژههای بازآفرینی اجرا شده در سطح کشور و شهر تبریز میباشد. نتایج به دست آمده بیانگر آن بود که پروژهی عتیق از منظر توجه به نظرات ساکنان، جلب مشارکت و همکاری آنها، توسعه راهحلهای نوآورانه بومی محلی، و کارآفرینی ضعیف عمل کرده و در کل نتوانسته است تحول بنیادی و مهمی در کیفیت زندگی ساکنان و کسبه محدوده پروژه ایجاد کند