فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هویت فضاهای عمومی، به‌عنوان یکی از مؤلفه‌های کلیدی در ارتقاء کیفیت زندگی شهری و تقویت حس تعلق، نقشی اساسی در شکل‌دهی به معانی فضایی و تجربۀ زیستۀ شهروندان ایفا می‌کند. هدف این پژوهش، بررسی تأثیر شاخص‌های شهرسازی شهروندگرا بر هویت فضاهای عمومی در بافت تاریخی منطقۀ ۱۲ تهران است. روش تحقیق مبتنی بر مدل‌سازی معادلات ساختاری SEM) ) بوده و جامعۀ آماری شامل 384 نفر از شهروندان و 30 نفر از متخصصان و مسؤولان حوزۀ شهری است. یافته‌ها نشان می‌دهد شاخص‌های «حکومتی-محلی» شهرسازی شهروندگرا (شامل پاسخ‌گویی و شفافیت، رهبری مشارکتی و خودگردانی محلی) و شاخص‌های «شهروندی» (نظیر مشارکت فعال، ارتقاء آگاهی شهروندی و دسترسی به اطلاعات) تأثیر معناداری بر ابعاد سه‌گانۀ هویت فضاهای عمومی (کالبدی-فضایی، اجتماعی-فرهنگی و ادراکی) در منطقۀ مورد مطالعه دارند. نتایج همچنین نشان می‌دهد شاخص‌های شهروندی، از دیدگاه هر دو گروه پاسخ‌دهنده، کمترین تأثیر را بر بعد کالبدی-فضایی هویت داشته‌اند. این مسأله بیانگر آن است که درک و تجربۀ شهروندان از فضاهای عمومی، بیش از هر چیز متأثر از مؤلفه‌های اجتماعی، فرهنگی و ادراکی است. از سوی دیگر، شهروندان بیشترین تأکید را بر بعد ادراکی هویت (شامل مؤلفه‌هایی مانند خاطره‌انگیزی، ارزش ذهنی و حس تعلق) داشته‌اند، درحالی‌که از منظر مسؤولان، بعد اجتماعی-فرهنگی (شامل امنیت، تعاملات اجتماعی، و رویدادهای فرهنگی-هنری) اهمیت بیشتری داشته است.