مطالعه تطبیقی ساختار کالبدی خانههای سنتی و معاصر شهر اصفهان با رویکرد حفظ محرمیت
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران (نویسنده مسئول).
2 استادیار گروه معماری، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران
doi
10.22034/aaud.2024.413427.2812چکیده
جدایی حریم خانواده از دیگران و همچنین فضای مهمان در خانههای سنتی واجد اهمیت بوده و ظهور و بروز آنها بسته به بسترهای اقلیمی، جغرافیایی، فرهنگی متفاوت است. بررسی الگوهای حریمگذاری در خانههای سنتی شهر اصفهان و مقایسه آنها با خانههای معاصر این شهر نشان میدهد، درگذشته مسئله محرمیت بسیار بااهمیت بوده است که بهمرور زمان در معماری امروزی جایگاه خود را از دست داده است. در این تحقیق خانههای سنتی که عمومیت داشتهاند با خانههای معاصر در اصفهان مورد بررسی قرار میگیرد. روش پژوهش از نوع مطالعه تطبیقی بر اساس الگوی بردی میباشد. هدف از این مطالعه، بررسی مفهوم حریم و تحلیل نحوه ظهور آن در خانههای سنتی و معاصر و ارائه راهکار جهت بهترشدن معماری امروز میباشد. این پژوهش به دنبال پاسخگویی به این سؤالات است، مفهوم حریم خصوصی، جنبهها، ویژگیها و نحوه بروز آن در معماری خانههای سنتی اصفهان به چه ترتیب بوده است؟ تحولات کالبدی خانههای معاصر اصفهان بر اساس معیارها و شاخصههای محرمیت به چه ترتیب بوده است؟ چگونه میتوان راهکارهایی جهت بهترشدن رعایت محرمیت ارائه کرد؟ لذا با انتخاب تعدادی از خانههای سنتی و معاصر اصفهان و مطالعه الگوی رفتاری در این خانهها به بررسی مفهوم حریم در آنها پرداخته شده است. در نهایت با بررسی و مقایسه شباهتها و تفاوتهای این خانهها در دو دوره زمانی متفاوت، مؤلفههای داخلی خانههای سنتی را معرفی کرده و سپس با بازتعریف این فضاها و نحوه ظهور در خانههای معاصر اصفهان راهکارهایی از جمله رعایت سلسلهمراتب دسترسی میهمانان، جداسازی عرصه عمومی و خصوصی، استفاده از سطوح متخلخل مانند شباک، استفاده از گیاهان جهت کنترل دید همسایگان، طراحی فضای پیش ورودی، طراحی فضای باز و نیمهباز ارائه گردیده است.