فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش در پی آن است که به بررسی نحوه کاربست تکنیک ردیابی چشم در فهم بی‌واسطه ادراک بصری خیابان‌های شهری توسط کاربران بپردازد. به این منظور، ضمن انتخاب خیابان عفیف‌آباد شیراز به عنوان نمونه مورد مطالعه، با برداشت عکس‌های 360 درجه قابل کاربرد در آزمایشگاه واقعیت مجازی، مواجهه بصری پانزده نفر از دانشجویان معماری و شهرسازی با این تصاویر، به کمک هدست مخصوص و نرم‌افزار Fove برداشت شده و داده‌های حاصل به کمک نرم‌افزار Gaze Analysis مورد تجمیع و تحلیل قرار گرفته است. شاخص «توجه بصری» به کمک دو سنجه «تثبیت» و «ساکاد» و در قالب مؤلفه‌های «کف» ، «آسمان»، «مبلمان»، «پوشش گیاهی» و «ساختمان‌ها» تحلیل شده است. هم‌چنین به منظور افزایش اعتبار روش، پرسش‌نامه‌ای تدوین و ضمن بازدید میدانی و گشت هدایت‌شده توسط جامعه آماری مرحله قبل، تکمیل گردید. یافته‌های پژوهش ضمن ارائه تحلیلی از وضعیت ادراک بصری کاربران از خیابان عفیف‌آباد شیراز و مقایسه بخش‌ها (سکانس‌ها)ی مختلف این خیابان، بیان‌گر ظرفیت تکنیک ردیابی چشم در فهم ادراک بصری شهروندان به‌صورت بلاواسطه از فضاهای شهری است که می‌تواند در تحلیل‌ ابعاد مختلف فضای شهری در نسبت با ادراک بصری شهروندان مورد کاربست قرار گیرد. یافته‌ها هم‌چنین اهمیت وجود ساختمان‌های نشانه‌ای در فرآیند ادراک خیابان‌های شهری، اهمیت توجه به تباین و تأکید در جداره‌های خیابان، تأثیر جداره همکف در مواجهه و تعامل فرد با بدنه خیابان و نیز تأثیر چیدمان و طراحی پوشش گیاهی در فرآیند ادراک خیابان‌های شهری را نشان می‌دهد. نتایج این پژوهش مؤید اهمیت استفاده از روش‌های بلاواسطه‌ی فهم ادراک بصری به عنوان مکمل روش‌های پیشین است و می‌تواند در طرح‌های سامان‌دهی منظر و بازطراحی خیابان‌های شهری توسط طراحان و برنامه‌ریزان شهری مورد کاربست قرار گیرد.