چارچوبی برای حمایت از آوارگان: از اقدامات نهادهای بینالمللی تا تعهدات بینالمللی دولتها
نویسندگان
1 استاد گروه حقوق عمومی، دانشکدۀ حقوق، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران.
2 دانشآموختۀ دکتری حقوق بینالملل عمومی، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
3 استادیار گروه حقوق عمومی و بینالملل، دانشکدۀ حقوق، الهیات و علوم سیاسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22059/jplsq.2022.334352.2949چکیده
بحران آوارگی یکی از معضلات جدی است که جامعۀ بینالمللی در سالهای اخیر همواره با آن مواجه بوده است. با وجود این در سطح بینالمللی هیچ سند حقوقی الزامآوری در زمینۀ آوارگان که اختصاصاً به تعیین وضعیت، شناسایی حقوق افراد و تعیین تعهدات جامعۀ بینالمللی پرداخته و یا نهاد بینالمللی که بهطور خاص متولی این امر باشد، وجود ندارد. این گروه در چتر حمایتی کنوانسیون 1951 پناهندگان قرار نمیگیرد و امکان تغییر و یا تعمیم دامنۀ آن به آوارگان هم وجود ندارد. پژوهش حاضر با هدف یافتن چارچوبی برای حمایت از آوارگان، ضمن بررسی سازوکارهای موجود به این نتیجه رسیده است که میتوان بر پایۀ اقدامات نهادهای بینالمللی (در قالب همکاری و مشارکت بین نهادهای مختلف، تحت رهبری مشخص) و همچنین بر مبنای تعهدات بینالمللی دولتها (از جمله تعهد به حمایت ناشی از دکترین مسئولیت حمایت؛ تعهد به پذیرش (عدم اعاده) بر اساس حقوق بینالملل عرفی؛ تعهد به ایجاد امنیت انسانی؛ تعهد بر اساس اصول راهنمای آوارگی سازمان ملل؛ تعهد به رعایت و تضمین حقوق بشر) در حقوق بینالملل و نظام بینالمللی و با توجه به حمایتهای عام موجود، چارچوبی برای حمایت از آوارگان در نظر گرفت و خلأهای موجود را تا حد قابل قبولی جبران کرد.
