فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

امروزه با رشد روزافزون شهرنشینی و عدم تناسب زیرساخت‌های حمل و نقل با تقاضای استفاده از خودروی شخصی، اتخاذ برنامه‌های مناسب به منظور ایجاد تناسب مابین تقاضا و عرضه موجود حائز اهمیت است. در این راستا، برنامه‌ریزی حمل و نقل مبتنی بر اشتراک مدهای مختلف یک روش مناسب برنامه‌‌ریزی متناسب با فضا و طراحی المان‌‌های شهری است که بر اساس ۱۰ اصل بنیادین بنا نهاده شده است. این مقاله سعی در تعیین میزان اهمیت هر یک از آن‌ها در حوزه برنامه‌ریزی حمل و نقل شهری زیست‌پذیر دارد. بدین منظور از ترکیب روش بهترین- بدترین با الگوریتم ژنتیک وزن بهینه هر یک از اصول تعریف‌شده تخمین زده شده است. جهت پیاده‌سازی روش پیشنهادی، کلان‌شهر تهران به عنوان یکی از پرتراکم‌ترین شهرهای خاورمیانه به عنوان نمونه موردی مدنظر قرار گرفت. برای جمع‌آوری نظرات خبرگان در ابتدا پرسش‌نامه شناسایی بهترین (بااهمیت‌ترین) و بدترین (کم‌‌اهمیت‌‌ترین) اصل طراحی و جمع‌آوری شد و در ادامه، پرسش‌نامه دوم به‌منظور بررسی وزن هریک از ۱۰ اصل معرفی‌شده در منابع استفاده شد. نتایج پرسش‌نامه اول نشان داد که از بین ۱۰ اصل معرفی‌شده، برای شهر تهران، اصل برنامه‌‌ریزی حمل‌‌ونقل و شهر توأمان بیش‌ترین و اصل تعیین نرخ کرایه عادلانه مدهای مختلف حمل‌‌ونقلی کم‌ترین میزان اهمیت را داشته اند. مطابق با تحلیل پرسش‌نامه دوم و اجرای الگوریتم ژنتیک تا رسیدن به پایداری پاسخ‌‌ها، مشخص شد که اصل برنامه‌‌ریزی حمل‌‌ونقل و شهر توأمان حدوداً سه برابر سایر اصول اهمیت دارد و در برنامه‌‌ریزی‌‌های حمل‌‌ونقل شهری باید به آن توجه ویژه‌ای شود. دلیل این موضوع می‌‌تواند فاصله‌ی قابل توجه شهر تهران از اصول زیست‌پذیر باشد و لذا هم‌‌افزایی در راه‌‌کارهایی که از دید یکپارچه و توأمان به‌دست خواهد آمد می‌‌تواند راهگشای حل مسائل پیچیده شهری باشد.