فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

گستره‌ی هندسه دوبعدی برای بررسی وجوه اشتراک و افتراق مقرنس‌های دارای تخت و نمای آجری در مساجد تاریخی اصفهان مؤثر است. تحلیل تفاوت‌ها و شباهت‌ها می‌تواند ویژگی‌های عام و خاص مقرنس‌های مذکور را آشکار سازد. روش مطالعه‌ی مقایسه‌ای، راهکاری برای چگونگی و چرایی شباهت‌های این مقرنس‌ها، علی‌رغم وجود تفاوت‌ها ارائه می‌دهد. محمل هندسه‌ی دوبعدی تاکنون برای یک مطالعه‌ی مقایسه‌ای جهت شناخت و دسته‌بندی مقرنس‌های دارای تخت و نمای آجری مساجد تاریخی اصفهان به‌کار گرفته نشده است. جامعه آماری پژوهش، هشت مقرنس از مساجد تاریخی اصفهان شامل مسجد لنبان، مسجد حکیم، مسجد جامع اصفهان، مسجد ساروتقی، مسجد ایلچی، مسجد شیشه و مسجد شعیا را در بر دارد که این مقرنس‌ها به‌صورت نیم‌کار اجرا شده‌اند. به منظور گردآوری داده‌، برداشت مقرنس، با تکنیک فتوگرامتری برد کوتاه و مدل‌سازی ابرنقطه و تهیه‌ی عکس تخت از مدل و سپس ترسیم در اتوکد، انجام شده و برای تحلیل داده از روابط هندسی و ریاضی بهره‌گیری شده است. با نادیده نگرفتن وجوه افتراق، اشتراکات بسیاری بین مقرنس‌های مذکور در بررسی روابط بین عناصر پلان، تناسبات و تقسیمات پلان و خصوصیات نما مشاهده می‌شود که از آن جمله عدم وجود تی در مقرنس‌ها بوده است.‌ ویژگی‌های تکرارشونده بین مقرنس‌ها، راهکارهایی برای ترسیم دوبعدی مقرنس ارائه می‌نماید. اهم این موارد شامل تناسب تخت‌های اصلی با طول ضلع ترنج، قرارگیری دوایر محاطی یا محیطی شمسه یا محیطی ترنج‌ها بر روی نقاط وسط طول یا عرض نصف زمینه یا قطر نصف زمینه و درنظر گرفتن طول ضلع ترنج برابر نصف ارتفاع قطار و اضلاع بزرگ شاپرک‌ها و پاباریک‌ها با تقریبی، حدوداً معادل ضلع ترنج است.